Aktywność N-acetylo-β-heksozoaminidazy i jej izoenzymów w tkance nerki, w surowicy krwi i w moczu pacjentów z rakiem nerki - Borzym-Kluczyk, Małgorzata; Darewicz, Barbara; Knaś, Małgorzata; Szajda, Sławomir D.; Sulik, Marian; Olszewska, Ewa; Zwierz, Krzysztof (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
W Polsce nowotwór nerki, obejmujący 3–4 proc. wszystkich nowotworów złośliwych, stanowi trudny problem diagnostyczny. Rak nerki (najczęstszy nowotwór nerki u dorosłych) jest zwykle diagnozowany, gdy wystąpiły odległe przerzuty. Naciekanie okolicznych tkanek i powstawanie przerzutów zależy od zmian w strukturach oligosacharydowych glikokoniugatów glikokaliksu i substancji międzykomórkowej. W degradacji łańcuchów oligosacharydowych glikokoniugatów biorą udział endo- i egzoglikozydazy. Najbogatszym źródłem egzoglikozydaz w nerce są kanaliki nerkowe, skąd dostają się one do moczu. N-acetylo-β-D-heksozoaminidaza (NAG) to kwaśna egzoglikozydaza lizosomalna odszczepiająca reszty N-acetyloglukozoaminy (GlcNAc) lub N-acetylogalaktozoaminy (GalNAc) z nieredukującego końca łańcuchów oligosacharydowych glikokoniugatów. Jest najaktywniejszą ze znanych egzoglikozydaz. Substratami dla tego enzymu są gangliozydy, glikoproteiny i łańcuchy glikozoaminoglikanowe proteoglikanów, tj. siarczan chondroityny, kwas hialuronowy, siarczan dermatynu i siarczan keratanu. N-acetylo-β-D-heksozoaminidaza jest glikoproteiną zbudowaną z łańcuchów polipeptydowych α i β. Izoenzym A ma budowę αβ, izoenzym B – ββ. Celem naszej pracy było oznaczenie aktywności N-acetylo-β-heksozoaminidazy i jej izoenzymów A i B w tkance nerki metodą kolorymetryczną w surowicy krwi i oraz N-acetylo-β-heksozoamindazy w moczu. Najniższe aktywności N-ace-tylo-β-heksozoaminidazy i jej izoenzymów stwierdziliśmy w tkance nowotworowej, istotnie większe w obszarze przejściowym, a największą w tkance zdrowej. Nasze wyniki sugerują, że proces nowotworowy powoduje zwiększone wydalanie N-acetylo-β-heksozoaminidazy do moczu. Pochodzenie guza nerki z komórek nabłonkowych proksymalnych cewek krętych czyni oznaczanie poziomu aktywności N-acetylo-β-D-heksozoaminidazy (NAG) w tkance i moczu szczególnie przydatną metodą diagnostyki tego nowotworu.