Rola hormonoterapii u chorych na raka gruczołu krokowego - Senkus-Konefka, Elżbieta; Jassem, Jacek; Wełnicka-Jaśkiewicz, Marzena (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Rak gruczołu krokowego jest jednym z najczęstszych nowotworów u mężczyzn. Jedną z podstawowych metod stosowanych w leczeniu tego nowotworu jest, obok leczenia chirurgicznego i radioterapii, hormonoterapia. U uprzednio nieleczonych chorych z przerzutami odległymi pozwala ona na uzyskanie 80–90 proc. remisji trwających średnio od 12 do ponad 30 mies. Podstawą hormonalnego leczenia raka gruczołu krokowego jest pozbawienie komórek pobudzającego wpływu androgenów, co pozwala na zahamowanie wzrostu guza i cofanie się zmian nowotworowych. Efekt ten można m.in. uzyskać przez usunięcie źródła androgenów (kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna, preparaty hamujące syntezę androgenów nadnerczowych), blokowanie receptorów androgenowych lub stosowanie estrogenów. Dla poprawy efektu klinicznego proponowane jest kojarzenie leków hormonalnych o odmiennym mechanizmie działania, aczkolwiek wartość takiego postępowania w większości sytuacji klinicznych nie została potwierdzona w badaniach randomizowanych. W praktyce klinicznej wykorzystywany jest również efekt odstawienia leków hormonalnych (antyandrogenów). Szereg randomizowanych badań klinicznych potwierdził miejsce hormonoterapii, początkowo w leczeniu paliatywnym choroby zaawansowanej, a w ostatnich latach również w skojarzeniu z miejscowymi metodami leczenia. Wykazano, że wczesne wdrażanie leczenia hormonalnego pozwala na wydłużenie okresu wolnego od progresji nowotworu i uniknięcie szeregu związanych z nią powikłań, a także ma wpływ na całkowity czas przeżycia. Obecnie prowadzone są badania, mające na celu nie tylko poprawę skuteczności przeciwnowotworowej leczenia, ale również obniżenie jego toksyczności i poprawę jakości życia chorych. Poprawę tolerancji leczenia próbuje się również uzyskać poprzez stosowanie przerywanego leczenia hormonalnego.