Badania przesiewowe w kierunku depresji okresu okołoporodowego: przegląd narzędzi i barier w skriningu - Suchowiak, Sara; Wszołek, Katarzyna; Suwalska, Julia; Łojko, Dorota; Suwalska, Aleksandra (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2020)
W okresie okołoporodowym istotnie wzrasta ryzyko wystąpienia zaburzeń psychicznych. Depresja poporodowa jest jednym z najczęstszych powikłań tego okresu, a jej rozpowszechnienie ocenia się na 19%. Stanowi ona znaczne obciążenie dla kobiet i ich rodzin, jednak często pozostaje nierozpoznana i nieleczona. Depresja poporodowa negatywnie wpływa na więź z dzieckiem i jego dalszy rozwój. Zgodnie z polskimi standardami organizacji opieki okołoporodowej do zadań położnej lub lekarza sprawującego opiekę nad ciężarną należy ocena ryzyka i nasilenia objawów depresji u pacjentki pomiędzy 11. a 14. tygodniem ciąży oraz 33. a 37. tygodniem ciąży. Po raz trzeci badanie powinno się odbyć w ciągu miesiąca od porodu. W pracy przedstawiono skale i kwestionariusze oceniające nasilenie objawów depresji, które znajdują zastosowanie w skriningu prowadzonym u kobiet w okresie okołoporodowym. Do najpopularniejszych narzędzi należy Edynburska Skala Depresji Poporodowej (EPDS), której użycie do skriningu zarówno wśród kobiet w ciąży, jak i po porodzie zalecają brytyjskie wytyczne NICE (National Institute of Health and Care Excellence) oraz Polskie Towarzystwo Położnych. W artykule przedstawiono także wybrane przeszkody w przeprowadzeniu badań przesiewowych. Wśród barier ze strony kobiet można wymienić m.in. chęć radzenia sobie samej, obawę przed nadaniem etykiety osoby chorej psychicznie, stygmatyzacją i odebraniem dziecka. Konieczne jest zapewnienie pacjentce komfortu i empatii, uświadomienie, że opieka w zakresie zdrowia psychicznego jest częścią rutynowej opieki nad kobietą ciężarną oraz poinformowanie o możliwości pomocy. Do utrudnień ze stony osób prowadzących skrining należą brak czasu, przekonanie, że pacjentki nie chcą leczenia przeciwdepresyjnego, lęk przed konsekwencjami prawnymi oraz niewystarczający trening dotyczący skriningu. Poprawę w tym zakresie może przynieść systematyczne uczestniczenie w programach treningowych. Wskazuje się również na obecność stygmatyzujących postaw wśród pracowników opieki zdrowotnej. Korzystny może się okazać większy nacisk na zagadnienia zdrowia psychicznego w trakcie studiów i programu specjalizacji.