Palenie papierosów a stres oksydacyjny - Nowak, Artur; Pawliczak, Rafał (Alergologia Polska - Polish Journal of Allergology, 2022)
Dym papierosowy to złożona mieszanina ponad 6000 związków chemicznych, zawierająca wysokie stężenie wolnych rodników i innych utleniaczy. Dym papierosowy jest głównym źródłem wolnych rodników. Wiadomo, że wolne rodniki i peroksydacja lipidów odgrywają ważną rolę w patogenezie chorób sercowo-naczyniowych i płuc, takich jak choroba wieńcowa czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. Palenie papierosów jest główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności, której można zapobiegać w Polsce i stanowi główny czynnik ryzyka wystąpienia miażdżycowej choroby naczyń. Uważa się, że palenie papierosów powoduje zwiększony stres oksydacyjny z powodu kilku mechanizmów, w tym bezpośredniego uszkodzenia przez rodniki. Ponadto liczne badania wskazują na wyższy poziom stresu oksydacyjnego u palaczy papierosów, co najprawdopodobniej przypisuje się wysokiemu stężeniu reaktywnych form tlenu w dymie papierosowym. O homeostazie organizmu i jego prawidłowym funkcjonowaniu decyduje równowaga oksydacyjno-przeciwutleniająca. Jej zaburzenie jest najczęściej związane z nadprodukcją reaktywnych form tlenu, które wywołują stres oksydacyjny. Jest to stan, w którym istnieje brak równowagi między produkcją reaktywnych form utleniających a zdolnością organizmu do neutralizacji tych związków pośrednich, co prowadzi do uszkodzenia komórek. Wiadomo, że dym papierosowy jest zarówno źródłem, jak i induktorem komórkowego stresu oksydacyjnego, który jest czynnikiem w wielu chorobach związanych z paleniem. Stres oksydacyjny inicjuje różnorodne procesy patologiczne, które przyczyniają się do rozwoju choroby. Według Światowej Organizacji Zdrowia aktywne palenie jest jedną z głównych przyczyn zgonu ludzi na świecie poprzez choroby wywołane toksycznymi składnikami dymu tytoniowego.