Wielodyscyplinarne podejście do problemu przerzutów do kości w przebiegu raka piersi. Ocena wyników leczenia - Pawlaczyk, Anna; Kocobolska-Znamiec, Wielisława (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Najczęstszym miejscem rozsiewu w przebiegu raka piersi są przerzuty w układzie kostnym, które stanowią ok. 30-40 proc. wszystkich pierwszych miejsc przerzutowania. Rozpoznanie przerzutów do kości nie wyklucza u części pacjentów wieloletniego przeżycia, które jest dłuższe niż u chorych z dominującymi przerzutami miąższowymi. Ból kości wtórnie do przerzutów jest najczęstszym zespołem bólowym wymagającym leczenia u chorych na nowotwór. Powikłania przerzutów kostnych występują u ponad 30 proc. leczonych chorych. Pacjenci ci potrzebują zintegrowania leczenia i właściwej opieki medycznej. Wymaga to zastosowania wielu metod leczenia, w tym radioterapii, hormonoterapii, chemioterapii, chirurgii, dwufosfonianów, właściwego leczenia przeciwbólowego i opieki paliatywnej. W pracy przedstawiono wyniki obserwacji 92 chorych leczonych z powodu przerzutów do kości w przebiegu raka piersi, u których stosowano radioterapię, hormonoterapię, chemioterapię, dwufosfoniany, leczenie przeciwbólowe. Oceniano stopień redukcji bólu wg analogowej skali bólu VAS, stopień zmniejszenia ilości stosowanych leków przeciwbólowych, niepowodzenia leczenia. Największą korzyść z przebytego leczenia odniosły chore z przerzutami jedynie do kości. Niepowodzenia leczenia spowodowane były kolejnym rozsiewem nowotworu do kości oraz narządów miąższowych, ale zintegrowane podejście do leczenia chorych z przerzutami do kości powoduje poprawę jakości ich życia, zmniejszenie objawów bólowych, ograniczenie ilości stosowanych leków, zmniejszenie powikłań związanych z przerzutami do kości.