Bezsenność i inne zaburzenia snu u pacjentów objętych opieką paliatywną – epidemiologia, patofizjologia, czynniki ryzyka, diagnostyka - Giemza, Katarzyna; Dumański, Szymon; Pomykała, Katarzyna; Sulerzycki, Maciej; Kołodziejczyk, Katarzyna; Dzierżanowski, Tomasz (Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine, 2024)
Bezsenność oraz inne zaburzenia snu występują powszechnie wśród pacjentów objętych opieką paliatywną z częstością 25–87%. Czynniki ryzyka zaburzeń snu można podzielić na cztery grupy: fizyczne, psychiczne, związane z opieką medyczną oraz osobnicze i środowiskowe. Mimo braku jednoznacznego mechanizmu patofizjologicznego zaburzeń snu wśród chorych leczonych paliatywnie, opisywane są mechanizmy oparte na specyficznych wzorcach snu i zaciąganiu długu sennego, współistnieniu komponenty neurobiologicznej i poznawczo-behawioralnej, oddziaływaniu cytokin prozapalnych i wpływie nowotworu zlokalizowanego w ośrodkowym układzie nerwowym na otaczające tkanki. Spośród metod diagnostycznych można wyróżnić metody obiektywne (polisomnografia i aktygrafia) oraz subiektywne (kwestionariusze oceny snu oraz dzienniczki snu). Ze względu na duże nasilenie komponenty psychologicznej oraz krótki czas trwania badania metody subiektywne uważane są za najbardziej właściwe dla pacjentów objętych opieką paliatywną.