Badania kliniczne i doświadczalne w chorobach serca, płuc i naczyń Wartość rokownicza jednorazowego oznaczania prekursora endoteliny-1 u chorych z zaawansowaną niewydolnością serca - Nowak, Jolanta; Rozentryt, Piotr; Zębik, Tadeusz; Majkusiak, Anna; Uszok-Stenzel, Ewa; Buchta, Piotr; Skoczylas, Ilona; Spinczyk, Beata; Poloński, Lech; Zembala, Marian (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2005)
Wstęp: Wyniki przeprowadzanych w ostatnich latach badań wskazują na przydatność kliniczną oznaczania prekursora endoteliny-1 (BET-1) u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (CHF – chronic heart failure). Jego wartość rokownicza w tej grupie chorych wydaje się szczególnie interesująca. Większość badań dotyczyła zmian stężenia BET-1 podczas rocznej obserwacji. Cel: Celem pracy było określenie wartości jednorazowego oznaczenia BET-1 w przewidywaniu progresji niewydolności serca lub zgonu w okresie 3 lat u chorych w zaawansowanym stadium CHF. Materiał i metody: W badaniu uczestniczyło 57 osób z zespołem CHF (52 mężczyzn i 5 kobiet w wieku 46±7 lat z frakcją wyrzutową lewej komory 23±5%). Ich klasę czynnościową ustalono zgodnie z kryteriami Nowojorskiego Towarzystwa Kardiologicznego (NYHA). W klasie II znalazło się 19 chorych, w NYHA III – 28 chorych, a w NYHA IV – 10 chorych. Pacjentów z CHF, u których w trakcie hospitalizacji przeprowadzono badanie BET-1, objęto 3-letnią obserwacją kliniczną. Pierwotnym punktem końcowym obserwacji był zgon ze wszystkich przyczyn. Za wtórny punkt końcowy uznano konieczność transplantacji serca w trybie pilnym na skutek progresji niewydolności serca. W grupie kontrolnej znalazło się 18 zdrowych ochotników, dobranych pod względem płci i wieku. U wszystkich chorych wykonano badanie echokardiograficzne (zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Towarzystwa Echokardiograficznego), inwazyjnie zbadano ciśnienie w jamach prawego serca i pojemność minutową oraz oznaczono szczytowe zużycie tlenu w teście wysiłkowym. Wyniki: Stężenie BET-1 było znamiennie wyższe w grupie chorych z CHF (mediana – 6,3 fmol/ ml, górny kwartyl – 7,8, dolny – 4,3) niż w grupie kontrolnej (mediana – 3,9 fmol/ml, górny kwartyl – 4,5, dolny 3,0; P = 0,002). Chorzy zakwalifikowani do klas NYHA III i IV mieli wyższe wartości BET-1 niż zaliczeni do klasy czynnościowej NYHA II. Stężenie BET-1 korelowało dodatnio ze stężeniem kwasu moczowego i białka ostrej fazy (CRP), a ujemnie ze szczytowym zużyciem tlenu. Analiza wieloczynnikowa nie wykazała wartości prognostycznej BET-1 w 3-letniej obserwacji klinicznej chorych z CHF, natomiast średnia wartość ciśnienia w tętnicy płucnej i stężenie sodu miały znaczenie rokownicze. Wnioski: Uzyskane rezultaty sugerują, iż w 3-letniej obserwacji chorych z CHF jednorazowa ocena stężenia BET-1 nie ma znaczenia w przewidywaniu zgonu, czy konieczności transplantacji serca ze wskazań pilnych, może natomiast stanowić przydatny wskaźnik oceny stopnia zaawansowania CHF.