Zmiany strukturalne siatkówki i nerwu wzrokowego jako potencjalny marker procesu schizofrenicznego - Poczta, Zuzanna; Remlinger-Molenda, Agnieszka; Rybakowski, Filip; Wójciak, Paweł (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2025)
Schizofrenia to przewlekłe i niezwykle złożone zaburzenie psychiczne o wciąż nie do końca poznanej etiologii, którego diagnostyka i leczenie stwarzają wiele wyzwań dla badaczy oraz klinicystów. Pomimo intensywnych postępów w rozwoju psychiatrii nadal nie opracowano jednoznacznych i obiektywnych metod umożliwiających wczesne wykrycie oraz prognozowanie przebiegu schizofrenii czy też monitorowanie skuteczności jej leczenia. Z tego względu wciąż trwają poszukiwania biomarkerów, które mogłyby w przyszłości zapewnić bardziej efektywną diagnostykę i leczenie choroby oraz jego dopasowanie do indywidualnych potrzeb pacjenta, co usprawniłoby proces diagnostyczny i terapeutyczny. Celem artykułu jest przegląd obecnego stanu wiedzy na temat zmian w obrębie siatkówki oka w przebiegu schizofrenii oraz ich związku z objawami negatywnymi i zaburzeniami funkcji poznawczych, a także możliwy udział lipidów i neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF) w patogenezie tej złożonej choroby. Uzyskane dotychczas wyniki badań sugerują, że zaburzenia w strukturze i funkcjonowaniu siatkówki, ze szczególnym uwzględnieniem metabolizmu lipidów błonowych oraz aktywności neurotrofin, mogą być traktowane jako obiecujący biomarker procesu schizofrenicznego, zwłaszcza w obszarze zaburzeń poznawczych oraz objawów deficytowych. Dokładne zrozumienie podłoża wyżej wymienionych zmian może w dalszej perspektywie pozwolić na stworzenie nowych i bardziej skutecznych metod leczenia, co z kolei mogłoby poprawić stan ogólny oraz funkcjonowanie psychospołeczne chorych na schizofrenię.