Wznowa biochemiczna po radioterapii raka stercza - Makarewicz, Roman; Reszke, Joanna (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2006)
Wznowa biochemiczna 5 lat po teleradioterapii lub brachyterapii występuje u 5–20 proc. pacjentów z I grupy prognostycznej oraz u 30–60 proc. chorych z II i III grupy prognostycznej. Wyniki napromieniania oceniane są na podstawie seryjnie wykonywanych badań PSA, uważanych za wiarygodny wskaźnik odpowiedzi na leczenie. W przeciwieństwie do zabiegu operacyjnego obniżenie stężenia PSA po napromienianiu wymaga zwykle kilku- lub kilkunastomiesięcznego okresu, a najniższą wartość obserwuje się często dopiero 2–3 lata po leczeniu. Stężenie markera rzadko spada poniżej granicy oznaczalności. Definicja wznowy biochemicznej po radykalnej radioterapii miejscowo zaawansowanego raka gruczołu krokowego od wielu lat budzi liczne kontrowersje. Zgodnie z zaleceniami opublikowanymi w 1996 r. przez American Society of Therapeutic Radiology and Oncology (ASTRO) Consensus Panel , do rozpoznania wznowy biochemicznej upoważnia 3-krotnie potwierdzony w kolejnych badaniach wzrost stężenia PSA powyżej najniższej wartości osiągniętej po leczeniu. Przyjęte do badań klinicznych określenie czasu wystąpienia wznowy ma miejsce pomiędzy nadirem PSA po radioterapii i pierwszym z trzech kolejnych wzrostów. Celem pracy było porównanie definicji ASTRO z różnymi innymi propozycjami definicji wznowy biochemicznej. Przegląd piśmiennictwa wskazuje na możliwość poprawy definicji ASTRO. Dalsze badania z długim czasem obserwacji są jednak konieczne, aby ocenić związek różnych definicji wznowy biochemicznej z przebiegiem klinicznym choroby.