Bóle przebijające w chorobie nowotworowej - Hilgier, Maciej (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2001)
Ból przebijający to przemijający, zaostrzający się ból, który występuje podczas bólu nowotworowego kontrolowanego opioidowymi lekami przeciwbólowymi. Takie ataki bólowe występują u powyżej 50 proc. chorych nowotworowych, szczególnie u tych, u których ból podstawowy jest silny. Są jednym z trudniejszych problemów w leczeniu bólu nowotworowego. Ataki bólu występują z powodu ruchów, kaszlu, defekacji, mogą być wynikiem względnego niedodawkowania stale branego opioidu (end-of-dose failure), albo całkowicie zaskakiwać chorych (bóle idiopatyczne). Rozpoczynają się nagle, w ciągu kilku minut i trwają średnio pół godz. Nagły początek bólu i krótkie jego trwanie stanowią duży problem leczniczy. Nie ma obecnie analgetyku doustnego, który równie szybko rozpoczynałby działanie. Strategia leczenia polega na stosowaniu dodatkowych dawek analgetyków, głównie doustnej formy morfiny. Nadzieje wzbudza obecnie preparat fentanylu, podawany przezśluzówkowo z jamy ustnej. Rozpatrzyć też należy skuteczność stosowania prostych analgetyków w formie musującej i tabletek. Inną metodą leczenia bólów przebijających jest zwiększanie dawek stale branego opioidu. Ograniczeniem takiego postępowania jest jedynie możliwość wystąpienia objawów ubocznych. W leczeniu bólów przebijających należy rozpatrzyć również wszystkie możliwości i metody skierowane przyczynowo na mechanizm powstawania bólu.