Wpływ 17beta-estradiolu i octanu noretysteronu podawanych przezskórnie oraz niskich dawek kwasu acetylosalicylowego na wybrane parametry układów krzepnięcia i fibrynolizy u menopauzalnych kobiet z czynnikami ryzyka choroby wieñcowej serca - Stachowiak, Grzegorz; Owczarek, Danuta; Pertyński, Tomasz (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2006)
Cel pracy: Wpływ przezskórnej terapii hormonalnej (tHT) na krzepnięcie i fibrynolizę kobiet menopauzalnych z czynnikami ryzyka choroby wieńcowej serca (CHD), połączony z oceną celowości łączenia tej terapii z profilaktyką przeciwzakrzepową w postaci niskich dawek kwasu acetylosalicylowego (ASA). Materiał i metodyka: Grupa badana – kobiety menopauzalne (każda z nich obciążona 2 lub więcej czynnikami ryzyka CHD), u których zastosowano tHT w postaci 17beta-estradiolu i NETA (G1, n=22) lub ww. THT w połączeniu z niskimi dawkami ASA (G2, n=23). Grupę kontrolną stanowiło 16 kobiet w okresie premenopauzy. Oznaczano następujące parametry koagulologiczne: wskaźnik i czas protrombinowy, INR, czas trombinowy, APTT, fibrynogen, czynnik VII, vWF, AT III, białko C i S, PAI-1, t-PA, u-PA, TAFI, D-dimery. Czas leczenia – 3 mies. Wyniki: Zastosowane leczenie miało wpływ głównie na parametry fibrynolizy: w G1 doszło spadku PAI-1 z 89,96±52,23 ng/ml do 68,04±31,54 ng/ml (p<0,001), spadku t-PA z 10,80±5,55 ng/ml do 8,71±3,28 ng/ml (p<0,001 oraz wzrostu TAFI z 79,57±53,25% do 94,63±42,25% (p<0,01). W G2 zaobserwowano spadek t-PA z 7,50±5,41 ng/ml do 5,10±3,63 ng/ml (p<0,05) i TAFI z 102,50±50,53% do 96,40±52,67% (p<0,05). Nie odnotowano żadnego przypadku ostrego epizodu choroby naczyniowej w trakcie leczenia. Wnioski: 1) 3-miesięczna tHT zastosowana w grupie kobiet menopauzalnych obciążonych czynnikami ryzyka CHD w sposób złożony wpływa na fibrynolizę ustrojową, powodując zarówno korzystne, jak i niekorzystne zmiany w badanych parametrach. 2) Podawanie niskich dawek ASA jako profilaktyki przeciwzakrzepowej ww. terapii hormonalnej nie jest celowe.