Późna wykrywalność, zaawansowanie i wyniki leczenia raka trzustki - Jesipowicz, Jacek; Piłat, Jacek; Jesipowicz, Mieczysław; Matras, Przemysław; Rudzki, Sławomir (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2000)
Rak trzustki jest nierozwiązanym problemem w chirurgii trzustki. Przyjmuje się, iż mniej niż 20 proc. chorych nie przeżywa roku od postawienia rozpoznania raka trzustki. Celem pracy jest przedstawienie stanu zaawansowania choroby, możliwości zastosowania leczenia radykalnego oraz wyników leczenia w dwu grupach chorych: bez i z zastosowaniem chemioterapii pooperacyjnej. W latach 1992-98 z powodu raka trzustki operowano 114 chorych. U 49 pacjentów wykonano operacje resekcyjne: 26 standartowych pankreatoduodenektomii metodą Whipple’a, 10 rozszerzonych pankreatoduodenektomii metodą Whipple’a, 4 całkowite pankreatoduodenektomie ze splenektomią, 9 resekcji obwodowych – trzonu i ogona trzustki ze splenektomią oraz usunięciem otaczających tkanek. Pozostałych 65 chorych nie kwalifikowano do operacji resekcyjnych: u 34 wykonano operacje odbarczające i aż u 31 chorych wykonano tylko laparotomię zwiadowczą. W grupie chorych leczonych w latach 1996-98: u 13 stosowano pooperacyjną chemioterapię. Okres przeżycia chorych po operacji resekcyjnej wynosił od 7 do 42 mies. Czas przeżycia pacjentów po operacjach odbarczających wynosił od 8 do 14 tyg., zaś chorych nie kwalifikujących się do innych procedur niż laparotomia wynosił średnio 6 tyg. Nie stwierdzono wyraźnej zależności czasu przeżycia od zastosowanej chemioterapii. Z naszej analizy wynika, iż chorzy zgłaszają się w większości z daleko zaawansowanym procesem npl. W przypadkach operacji rozszerzonych uzyskuje się nieznaczne wydłużenia czasu przeżycia. Wydaje się, iż dodatni wpływ na zwiększenie 5-letniej przeżywalności chorych z rakiem trzustki może mieć przede wszystkim wczesna diagnostyka.