Kierunki rozwoju radioterapii: szara (GRAY) czy błękitna (BLUE) perspektywa? - Maciejewski, Bogusław (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2000)
W ciągu ostatnich 20 lat określono radiobiologiczne i kliniczne podstawy dla niekonwencjonalnej radioterapii nowotworów. Lepsze zrozumienie znaczenia dawki frakcyjnej, całkowitego czasu leczenia, przedziałów czasowych między frakcjami, mechanizmów naprawy w guzie nowotworowym i zdrowych tkankach przyczyniło się do zapoczątkowania badań nad przyspieszoną (AF) i hipefrakcjonowaną radioterapią (HF). W wyniku gromadzenia doświadczenia klinicznego opracowano strategię kombinacji AF i HF. Spośród wielu pilotowych i kontrolowanych badań klinicznych tylko niewielka ich liczba zyskała powszechne uznanie. Stwierdzono, że hiperfrakcjonowana radioterapia pozwala zwiększyć zysk terapeutyczny w przypadku zaawansowanego raka gardła środkowego, a CHART w zaawansowanym raku krtani. Przyspieszone hiperfrakcjonowanie (AF-HF) zwiększa miejscową skuteczność radioterapii i/lub upoważnia do obniżenia dawki całkowitej bez zmniejszania szansy miejscowego wyleczenia. Zwiększenie zysku terapeutycznego zawsze wiąże się z nasileniem ostrych odczynów popromiennych błon śluzowych. Omówiono wyniki kontrolowanych badań klinicznych, które przyczyniły się do postępu w radioterapii. Różnorodność aktualnie stosowanych fizycznych parametrów w radioterapii utrudnia porównanie skuteczności różnych strategii napromieniania w oparciu o dawki wyrażone w Grayach. Zaproponowano opracowaną przez Withersa koncepcję Biologicznej Jednostki Skuteczności – BLUE, która mogłaby stanowić cenne uzupełnienie dawek fizycznych w Grayach jako system biologicznej dozymetrii. Omówiono założenia tego systemu oraz przedstawiono przykład wykorzystania go w praktyce.