Diagnostyka wczesnych stanów przedrakowych oraz raka piersi - Ruhland, Frank; Przybylski, Marcin; Budner, Marek; Spaczyński, Marek (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Problem: Ocena wartości diagnostycznej mammografii i ultrasonografii niewyczuwalnych palpacyjnie zmian w sutku oraz wartości obydwu metod badawczych w postępowaniu przed- i śródoperacyjnym (proces znakowania zmian, badanie mammograficzne oraz ultrasonograficzne preparatu operacyjnego, biopsja sztancowa). Materiał i metoda: W okresie od 16.06.1995 r. do 11.08.1997 r. u 199 pacjentek w wieku 29-85 lat (średnia wieku 53,6 lat) pobrano wycinki z piersi, z miejsc podejrzanych w badaniach obrazowych, a niebadalnych palpacyjnie. Oceny wartości metod obrazowych dokonano poprzez wyliczenie czułości, swoistości oraz negatywnej i pozytywnej wartości predykcyjnej na podstawie uzyskanych wyników badania histopatologicznego materiału tkankowego. Wyniki: W badaniu histopatologicznym potwierdzono 33 inwazyjne raki, 6 raków przewodowych in situ (DCIS - ductal carcinoma in situ ) oraz 160 zmian niezłośliwych sutka. 28 przypadków (84,8 proc.) raka inwazyjnego sutka wykryto mammograficznie. W 26 przypadkach znalazło to potwierdzenie w obrazie ultrasonograficznym. Zdiagnozowane wyłącznie w badaniu mammograficznym 2 inwazyjne raki sutka okazały się wczesnoinwazyjnymi rakami piersi w stadium pT1a (inwazyjny rak przewodowy przewodu mlecznego) oraz pT1b (inwazyjny rak przewodu mlecznego). W 5 przypadkach (15,2 proc.) raka sutka wykryto jedynie w ultrasonografii, z czego tylko jeden został wtórnie potwierdzony w obrazie mammograficznym. Cztery raki piersi wykryto więc wyłącznie dzięki ultrasonografii, a dotyczyły one trzech pacjentek przed menopauzą i jednej po menopauzie. Czułość badania mammograficznego oraz ultrasonograficznego wyniosły 87 proc. Kombinacja obu metod pozwoliła na prawidłowe wykrycie wszystkich niewyczuwalnych palpacyjnie raków piersi (czułość 100 proc.). Swoistość dla mammografii wyniosła 40 proc., dla ultrasonografii 29 proc. Przy kombinacji obu metod swoistość wyniosła 9 proc. Wszystkie 15 zmian inwazyjnych znakowanych kotwiczką metalową pod kontrolą ultrasonografii usunięto pierwotnie w całości. Natomiast przy znakowaniu pod kontrolą mammografii, tylko 19 z 24 zmian przedinwazyjnych oraz inwazyjnych wycięto pierwotnie w całości. Wnioski końcowe: Mammografia jest badaniem dominującym w diagnostyce niewyczuwalnych palpacyjnie zmian ogniskowych w piersi. Stwierdzone w mammografii zmiany patologiczne często znajdują potwierdzenie w badaniu ultrasonograficznym. Dodatkowe zastosowanie badania ultrasonograficzne- go podwyższa czułość, szczególnie u kobiet przed menopauzą oraz w tzw. radiologicznie gęstych sutkach, a także ułatwia postępowanie przed- i śródoperacyjne. Kombinacja obu badań obrazowych negatywnie odbija się na swoistości, dlatego w przyszłych badaniach należy dodatkowo uwzględnić punkcję wysokoprędkościową (Jet-Biopsie, high-speed biopsy).