Wpływ przezskórnej sekwencyjnej hormonalnej terapii na bezpieczeństwo endometrium oraz profil krwawień u kobiet w okresie okołomenopauzalnym - Skrzypulec, Violetta; Rozmus-Warcholińska, Wioletta (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2007)
Cel pracy: Ocena wpływu przezskórnej sekwencyjnej hormonalnej terapii na bezpieczeństwo endometrium oraz profil krwawień u kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 75 zdrowych kobiet w okresie okołomenopauzalnym w wieku 48–53 lat (51±3). HT w postaci transdermalnej sekwencyjnej (przez pierwsze 2 tyg. 4 plastry zawierające 17-beta-estradiol 50 µg/24 godz., przez kolejne 2 tyg. cyklu 4 plastry zawierające 17-beta-estradiol 50 µg/24 godz. + noretisteron 170 µg/24 godz.) była stosowana przez 6 mies. Bezpieczeństwo endometrium oceniano za pomocą biopsji pipellowej oraz przezpochwowego badania ultrasonograficznego. Wyniki: Po 6-miesięcznej terapii nie stwierdzono żadnego przypadku patologicznego wyniku histopatologicznego endometrium w badaniu za pomocą biopsji pipellowej. Zaobserwowano również na wizycie 6. przewagę wyników endometrium sekrecyjnego (29,5%) i proliferacyjnego (50,6%), w porównaniu do przeważającego rozpoznania endometrium atroficznego (64,9%) przed rozpoczęciem leczenia. Przed terapią endometrium sekrecyjne stwierdzano u 18,6% pacjentek, endometrium proliferacyjne u 15,9%, natomiast endometrium atroficzne obserwowano u 11,4% pacjentek po 6-miesięcznym leczeniu. Pomiar grubości endometrium na wizycie 6. (7±4,7 mm) w porównaniu do pomiaru na wizycie 1. (2,9±1,5 mm) wykazał wzrost grubości endometrium, jednak dane te nie pozwalają wnioskować o różnicy bezwzględnej statystycznie. Nie zaobserwowano znamiennej różnicy w zakresie grubości i struktury echa endometrium w badaniu ultrasonograficznym po 6 mies. terapii. Przedłużone krwawienie stwierdzono u 2,5% pacjentek. U 64,5% pacjentek obserwowano regularne krwawienia, brak miesiączki stwierdzono u 6,3% pacjentek, a nieregularne krwawienia podawało 29,2% kobiet. Wnioski: Badany schemat hormonalnej terapii wydaje się spełniać kryteria skuteczności, tolerancji i bezpieczeństwa w zakresie endometrium oraz profilu krwawień.