Czerniak złośliwy w lokalizacji zewnątrzgałkowej – wybrane przypadki kliniczne - Gotz-Więckowska, Anna; Bręborowicz, Danuta; Kocięcki, Jarosław (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 1999)
Czerniak złośliwy spojówki jest jednostką chorobową stosunkowo rzadką, ale – mimo nieraz niewielkich rozmiarów – mogącą stwarzać potencjalne zagrożenie dla oka i dalszego życia pacjenta. Celem naszej pracy było przedstawienie czterech przypadków barwnikowych guzów zewnątrzgałkowych o nieco nietypowym i – naszym zdaniem – ciekawym przebiegu, leczonych chirurgicznie w naszej Klinice. Pacjenci i metoda: grupa pacjentów poddanych badaniom obejmowała czworo oczu czterech pacjentów, w tym dwóch mężczyzn i dwie kobiety w wieku od 60 do 68 lat (średnia wieku wynosiła 63 lata). U trzech pacjentów zastosowano miejscowe usunięcie guza, pozwalające na zachowanie gałki ocznej, w jednym przypadku natomiast, z uwagi na rozległość i bardzo szybki rozwój zmiany – musiano wykonać wypatroszenie oczodołu. Z badanej grupy tylko jedna pacjentka leczona już była uprzednio innymi metodami. Wyniki : w badanej grupie u dwóch pacjentek stwierdzono pojawienie się miejscowej wznowy w 4 miesiące od podjęcia leczenia. W ciągu całego okresu obserwacji u żadnego z badanych chorych nie stwierdzono uogólnienia się choroby i wystąpienia przerzutów. Wnioski : guzy o podobnym wyglądzie makroskopowym mogą różnić się zarówno przebiegiem choroby, jak i rozpoznaniem oraz mogą wymagać różnych metod leczenia; leczenie chirurgiczne jest leczeniem z wyboru, a możliwość zachowania gałki ocznej powinna być rozpatrywana w każdym przypadku; mimo długotrwałego przebiegu choroby oraz stosowanych różnych metod leczenia w niektórych przypadkach może nie dochodzić do powstawania przerzutów; każdy pacjent powinien być rozpatrywany indywidualnie odnośnie dokładności stawianej diagnozy oraz przewidywanej metody leczenia.