Wykrywanie i znaczenie kliniczne mikroprzerzutów raka piersi do szpiku kostnego - Rożnowski, Krzysztof; Litwiniuk, Maria; Komarnicki, Mieczysław (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Od ponad 20 lat znany jest fakt występowania u pacjentek z pierwotnie operacyjnym rakiem piersi mikroprzerzutów w różnych tkankach i narządach. Obserwuje się m.in. obecność rozsianych komórek nabłonkowych w szpiku kostnym. Materiał uzyskuje się drogą aspiracji z talerza kości biodrowej, a następnie poddaje obróbce, celem wyodrębnienia populacji komórek jednojądrzastych. Spośród nich należy wyizolować komórki wykazujące cechy tkanki nabłonkowej. Do tej pory opracowano szereg metod służących temu celowi, różniących się znacznie zarówno swoistością, jak i czułością uzyskiwanych wyników. Są to m.in. barwienia immunohistochemiczne z użyciem przeciwciał monoklonalnych oraz badania molekularne. Najczęściej wykrywa się obecność cytokeratyn lub kodujących je fragmentów RNA czy DNA. Na podstawie wielu przeprowadzonych badań klinicznych nie udało się jednoznacznie potwierdzić znaczenia prognostycznego występowania komórek nabłonkowych w szpiku kostnym. Wynika to m.in. z faktu stosowania różnych, nieporównywalnych metod wykrywczych, różnych kryteriów doboru chorych, nielicznych grup oraz krótkiego czasu obserwacji. Dla potwierdzenia tej wysoce prawdopodobnej tezy niezbędne jest więc opracowanie standaryzowanych metod wykrywania mikroprzerzutów do szpiku oraz oceny ich fenotypowej i genotypowej charakterystyki. Dzięki nim wieloletnie obserwacje kobiet po radykalnym leczeniu raka piersi z obecnością komórek nabłonkowych w szpiku pozwolą nie tylko na potwierdzenie ich znaczenia prognostycznego, ale i na wdrożenie zindywidualizowanego leczenia przeciwnowotworowego z zastosowaniem najnowszych metod, w tym immunoterapii i terapii genowej.