RehabilitacjaPacjent z cukrzycą po chirurgicznej rewaskularyzacji mięśnia sercowego – wyzwanie dla rehabilitacji kardiologicznej - Karolewski, Marcin; Borowicz-Bieńkowska, Sławomira; Przywarska, Izabela; Dylewicz, Piotr (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2007)
Chorzy z cukrzycą stanowią 25–30% populacji osób poddanych zabiegowi chirurgicznej rewaskularyzacji mięśnia sercowego (CABG). Pomimo niepodważalnych korzyści, jakie uzyskują pacjenci diabetologiczni po CABG, wiele doniesień naukowych wskazuje na szczególne problemy tej grupy, w tym stosunkowo większe zagrożenie powikłaniami pooperacyjnymi, takimi jak m.in.: większe ryzyko zakażeń ran pooperacyjnych, arytmii, zaburzeń neurologicznych, niedodmy, niewydolności nerek, neuropatii nerwu wzrokowego. Co za tym idzie, pacjenci ci stanowią grupę podwyższonego ryzyka dla rehabilitacji kardiologicznej. Nie oznacza to, że ta grupa chorych nie powinna być kwalifikowana do intensywnej rehabilitacji. Wręcz przeciwnie, szereg pośrednich dowodów wskazuje na to, że właśnie w tej grupie dobrze prowadzona rehabilitacja może być szczególnie efektywna. Powinna być jednak bardziej rozbudowana i nastawiona nie tylko na stosowanie ćwiczeń fizycznych oraz modyfikację czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, ale również na diagnostykę i leczenie możliwych powikłań pooperacyjnych.