Przydatność wskaźnika MMP-9/TIMP-1 w ocenie inwazji i przerzutowania raka płuca - Kopczyńska, Ewa; Dancewicz, Maciej; Kowalewski, Janusz; Makarewicz, Wojciech; Kardymowicz, Hanna; Tyrakowski, Tomasz (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2007)
Wstęp: Metaloproteinazy macierzy zewnątrzkomórkowej (MMPs) to enzymy proteolityczne mające znaczenie w degradacji macierzy zewnątrzkomórkowej, a tym samym w inwazji nowotworowej i przerzutowaniu. W tkankach MMPs występują w kompleksach z inhibitorami (TIMPs). Metaloproteinaza macierzy 9 (MMP-9) należy do żelatynaz, które katalizują proteolizę różnych typów kolagenu, głównie typu IV. Specyficznym inhibitorem MMP-9 jest TIMP-1. Stosunek ekspresji MMP-9/TIMP-1 określa aktywność MMP-9 in vivo. Metaloproteinaza 9 odgrywa rolę w progresji choroby nowotworowej. Jej zwiększoną ekspresję (stężenie) stwierdzono w nowotworach o różnej lokalizacji narządowej, w tym w raku płuca. Cel pracy: Celem pracy była pośrednia ocena efektywnej aktywności metaloproteinazy macierzy 9 u chorych na raka płuca, poprzez wyznaczenie stosunku stężenia w surowicy MMP-9 do TIMP-1. Materiał i metody: Grupę badaną stanowiło 49 chorych na raka niedrobnokomórkowego płuca (16 kobiet i 33 mężczyzn) w wieku 47–80 lat (średnia wieku 63±8,2). Stężenie MMP-9 i TIMP-1 oznaczano w surowicy krwi metodą ELISA. Wyniki: Stężenie MMP-9 w surowicy oraz indeks MMP-9/TIMP-1 były istotnie wyższe u chorych na raka płuca w stadium IIIB–IV w porównaniu do chorych w stadium I–IIIA. Natomiast TIMP-1 nie wykazywało tendencji wzrostowej wraz z zaawansowaniem choroby nowotworowej. Współczynnik korelacji między MMP-9 i TIMP-1 wynosił 0,385 (p<0,01). Wnioski: W późniejszych stadiach raka płuca równowaga między MMP-9 i TIMP-1 jest zaburzona, a tym samym efektywna aktywność MMP-9 jest zwiększona.