Skojarzony profil oporności in vitro na cytostatyki w ostrej białaczce limfoblastycznej u dzieci de novo i we wznowie – związek z cyklem komórkowym i rearanżacjami genów - Styczyński, Tadeusz; Kołodziej, Beata; Rafińska, Beata; Kubicka, Małgorzata; Czyżewski, Krzysztof; Dębski, Robert; Kołtan, Andrzej; Kołtan, Sylwia; Pogorzała, Monika; Krenska, Anna; Pałgan, Izabela; Dylewska, Katarzyna; et al. (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2007)
Wstęp: Odpowiedź kliniczna na chemioterapię zależy od farmakokinetyki leków, odpowiedzi komórkowej na leki oraz potencjału regeneracyjnego komórek rezydualnych. Cel pracy: Ocena wrażliwości limfoblastów in vitro na cytostatyki u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną (ang. acute lymphoblastic leukemia – ALL) de novo i we wznowie w odniesieniu do wyników badań cyklu komórkowego i rearanżacji genów. Materiał i metody: Badania przeprowadzono u 116 pacjentów, w tym u 106 z ALL de novo i 23 podczas wznowy ALL, u 13 z nich badania przeprowadzono zarówno w momencie rozpoznania, jak i we wznowie. Określono profil oporności in vitro na 21 cytostatyków oraz skojarzony profil oporności na prednizolon, winkrystynę i L-asparaginazę (PVA). Indeks DNA i fazy cyklu komórkowego wyznaczono metodą cytometrii przepływowej. Badania rearanżacji genów wykonano metodami hybrydyzacji fluorescencyjnej in situ (FISH) i polimerazowej reakcji łańcuchowej (ang. polymerase chain reaction – PCR). Wyniki: Profil oporności wyrażony skalą PVA wykazywał większą oporność limfoblastów we wznowie oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej T-komórkowej (ang. T-cell acute lymphoblastic leukaemia – T-ALL). Limfoblasty we wznowie wykazywały większą oporność in vitro na prednizolon, deksametazon i tioguaninę. W zależności od immunofenotypu w ALL de novo, limfoblasty T-ALL wykazywały większą oporność niż common-ALL na winkrystynę, cytarabinę, fludarabinę i kladrybinę. Limfoblasty common-ALL we wznowie wykazywały większą oporność in vitro niż limfoblasty common-ALL de novo w stosunku do fludarabiny i tioguaniny. Limfoblasty pacjentów z TEL-AML1 miały większą wrażliwość in vitro na L-asparaginazę. Limfoblasty z rearanżacją MLL były bardziej wrażliwe na cytarabinę i idarubicynę. Nie wykazano różnic w oporności in vitro limfoblastów z rearanżacją BCR-ABL. Nie stwierdzono jednoznacznych zależności pomiędzy parametrami cyklu komórkowego i opornością in vitro na cytostatyki. Wniosek: Oporność in vitro na cytostatyki w ALL u dzieci jest związana z parametrami biologicznymi limfoblastów.