Genetycznie modyfikowane komórki dendrytyczne w terapii nowotworów - Mackiewicz, Andrzej; W. Kowalczyk, Dariusz; Mackiewicz-Wysocka, Małgorzata; Grabarczyk, Piotr; J. Wysocki, Piotr (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Komórki dendrytyczne (DC), najefektywniejsze z komórek prezentujących antygen, zostały odkryte ponad 30 lat temu. Ich rola, polegająca na aktywacji antygenowo-swoistej odpowiedzi immunologicznej, w której pośredniczą limfocyty CD4+ i CD8+, jest kluczowa w procesie indukcji odpowiedzi przeciwnowotworowej. Z tego powodu immunizacja chorych na nowotwory przy zastosowaniu DC prezentujących antygeny nowotworowe była uważana za bardzo obiecującą strategię terapeutyczną. Do tej pory na świecie przeprowadzono wiele badań klinicznych, mających na celu ocenę skuteczności i bezpieczeństwa stosowania szczepionek nowotworowych opartych na karmionych antygenami DC. Niestety, karmienie DC określonymi peptydami ma kilka ograniczeń: (i) krótki okres półtrwania kompleksów MHC-peptyd, (ii) konieczność dobierania odpowiednich peptydów dla określonych haplotypów MHC u różnych pacjentów, (iii) wyłączna prezentacja przez DC tylko określonych epitopów anytgenowych. Możliwości genetycznej modyfikacji DC umożliwiły stworzenie nowych strategii terapeutycznych dla chorych na nowotwory. W różnych modelach zwierzęcych, DC modyfikowane genami kodującymi antygeny nowotworowe lub czynniki immunostymulujące indukowały efektywną odpowiedź przeciwnowotworową. Ostatnio, na podstawie obiecujących badań na modelach zwierzęcych, rozpoczęto pierwszą próbę kliniczną immunizacji chorych z rakiem stercza przy zastosowaniu genetycznie modyfikowanych DC.