KARDIOCHIRURGIA DOROSŁYCHUwarunkowania nasilenia lęku i depresji w okresie okołooperacyjnym u aktywnych zawodowo mężczyzn poddawanych pomostowaniu wieńcowemu w krążeniu pozaustrojowym - Krzych, Łukasz; Pawlak, Adam; Woźnica, Anna; Skarysz, Janusz; Eysymontt, Zbigniew; Krupka-Matuszczyk, Irena; Bochenek, Andrzej; Cisowski, Marek (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2009)
Cel: Celem pracy była ocena związku między okołooperacyjnym poziomem lęku i depresji oraz wybranymi parametrami klinicznymi u mężczyzn poddawanych pomostowaniu wieńcowemu w krążeniu pozaustrojowym (on-CABG). Badanie miało charakter pilotażu, ukierunkowanego na poznanie podstawowych zależności, pomocnych w obserwacji prospektywnej. Materiał i metody: Do udziału w projekcie zaproszono 120 aktywnych zawodowo mężczyzn < 65. r.ż. z chorobą niedokrwienną serca. Po uwzględnieniu kryteriów wyłączenia do badania zakwalifikowano 50 mężczyzn, u których przeprowadzono on--CABG. Do badania lęku – stanu (X1) i lęku – cechy (X2) zastosowano polską wersję kwestionariusza STAI. Do badania natężenia depresji użyto skali depresji Becka (BECK). Wyniki: Poziom lęku – stanu przed zabiegiem był wyższy niż po zabiegu (45,5 ± 9,1 vs 38,4 ± 8,7; p = 0,004). Nasilenie lęku i depresji po operacji korelowało z wartościami wyjściowymi: X1 r = 0,47 (p = 0,01), X2 r = 0,6 (p < 0,01), BECK r = 0,7 (p < 0,01). Osoby po przebytym zawale serca miały bardziej nasiloną depresję przed zabiegiem: 4,7 ± 4,9 vs 7,82 ± 3,4; p < 0,001 i po operacji: 12,5 ± 7,1 vs 6,7 ± 5,7; p < 0,01. Nasilenie depresji przed zabiegiem zależało od frakcji wyrzutowej (r = –0,49), ryzyka operacyjnego (r = 0,38 ÷ 0,47), natomiast poziom depresji po operacji od: ryzyka operacyjnego (r = 0,36 ÷ 0,71) i ilości wykonanych pomostów (R = 0,49). Lęk po operacji uwarunkowany był wiekiem badanych (r = 0,31 ÷ 0,32), ryzykiem operacyjnym (r = 0,36 ÷ 0,4), nasileniem dławicy (R = 0,38), czasem krążenia pozaustrojowego (r = 0,39) oraz liczbą pomostów (R = 0,63). Wnioski: Nasilenie lęku oraz depresji jest niższe w kilka dni po on-CABG w porównaniu z wartościami sprzed zabiegu. Poziom lęku i depresji po operacji dodatnio zależy od wartości wyjściowych. Czynniki takie jak ryzyko operacyjne, przebyty w przeszłości zawał serca, nasilenie dolegliwości dławicowych oraz niska frakcja wyrzutowa są istotnymi determinantami przedoperacyjnej depresji. Wartości pooperacyjne lęku i depresji korelują dodatnio z wiekiem badanych, nasileniem dolegliwości dławicowych oraz rozległością operacji.