KARDIOCHIRURGIA DOROSŁYCHLaserowa rewaskularyzacja serca – bezpieczna opcja dla pacjentów z chorobą wieńcową niekwalifikujących się do konwencjonalnych metod leczenia inwazyjnego - Śliwiński, Marian; Juraszyński, Zbigniew; Dyk, Wojciech; Wojno, Anna; Szymańska, Maria; Biederman, Andrzej (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2010)
Cel: Celem opracowania była ocena wczesnego ryzyka przezmięśniowej rewaskularyzacji serca z pomostowaniem tętnic wieńcowych lub bez niego u pacjentów z chorobą wieńcową niekwalifikujących się do konwencjonalnych metod leczenia inwazyjnego. Materiał i metody: W grupie badanej znajdowało się 150 kolejno operowanych chorych, w okresie od stycznia 2004 do listopada 2007 r., w tym 45 kobiet i 105 mężczyzn w wieku od 42 do 81 lat (śr. 65,5 roku). U 35 chorych (23%) wykonano izolowaną rewaskularyzację laserową serca, a u 115 (77%) również pomostowanie tętnic wieńcowych. We wczesnym okresie pooperacyjnym oceniano: wystąpienie pooperacyjnej niewydolności serca, stężenie troponiny TnI i/lub pojawienie się nowego niedokrwienia lub zawału mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, krwawienie pooperacyjne i inne powikłania. Wyniki: U 20 chorych (13,3%) wystąpiła niewydolność serca powodująca konieczność wspomagania krążenia wlewem dobutaminy w dawce od 5 do 15 µg/kg/godz. U 6 chorych (4%) poza wlewem dobutaminy krążenie było wspomagane kontrapulsacją wewnątrzaortalną. U 3 pacjentów konieczne było włączenie kilku leków inotropowych i kontrapulsacji wewnątrzaortalnej. U 38 pacjentów (24,8%) troponina TnI wzrosła do 0,5–5 ng/ml, u 33 powyżej 10 ng/ml. U 35 chorych (23%) stwierdzono nowe zmiany niedokrwienne w EKG. Natomiast u 9 (5,9%) rozpoznano świeży zawał serca. U 13 chorych (8,6%) wystąpiły komorowe zaburzenia rytmu serca, a u 4 chorych wystąpiło migotanie komór wymagające zastosowania defibrylacji elektrycznej. Pozostałe powikłania wystąpiły rzadko. Jeden chory zmarł w 2 dobie pooperacyjnej z powodu niewydolności serca w przebiegu rozległego zawału. Wnioski: Zastosowanie izolowanej rewaskularyzacji laserowej, w połączeniu z konwencjonalną, choć niepełną rewaskularyzacją, jest zabiegiem obarczonym niewielką śmiertelnością i niezbyt wysokim odsetkiem powikłań.