Niepowodzenia w leczeniu chorych z rakiem skóry - Włodarkiewicz, Adam; Sobjanek, Michał; Michajłowski, Igor; Warzecha, Anita (Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2010)
Wprowadzenie. W trzech kolejnych miesiącach 2009 roku badano 177 pacjentów z nieczerniakowymi rakami skóry, którzy zgłosili się w celu konsultacji, ustalenia postępowania i ewentualnego leczenia. Większość osób (131) zgłosiła się z powodu wznowy lub nowotworów niewyleczonych. Nowotwory były zlokalizowane w obrębie głowy i szyi, a 56,6% z nich znajdowało się w strefie zwiększonego ryzyka wznowy i przerzutów. Cel pracy. Analiza przyczyn niepowodzenia pierwszego leczenia nieczerniakowych nowotworów skóry. Wyniki. Niepowodzenie leczenia najczęściej dotyczyło raka podstawnokomórkowego. W tej grupie ponad 66% guzów wykazywało jedną lub więcej cech klinicznych ryzyka wznowy i w 11% obraz agresywności histopatologicznej. Ponad 29% wszystkich zmian le- czono bez zweryfikowania histopatologicznego rozpoznania klinicznego. Spośród osób ze wznowami lub niewyleczonymi rakami 75% było poddanych kriodestrukcji. W mniejszości byli pacjenci leczeni chirurgicznie, w tym 52% było nowotworów nieradykalnie usuniętych. Wnioski. Niepowodzenia pierwszego postępowania powodują znaczne trudności w dalszym leczeniu chirurgicznym, wiążą się z dylematami rekonstrukcyjnymi oraz niezbędną uzupełniającą radioterapią w przypadkach trudności uzyskania „czystości” onkologicznej.