Leczenie nefroprotekcyjne w trakcie chemioterapii analogami platyny u chorych nowotworowych - Szczylik, Cezary; Wcisło, Gabriel; Bodnar, Lubomir; Miedzińska-Maciejewska, Magdalena (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Nerki są bardzo ważnym narządem wewnętrznym, odpowiedzialnym za wydzielanie substancji zarówno endogennych, jak i egzogennych. Wiele leków przeciwnowotworowych, w tym analogi platyny, działa nefrotoksycznie i może wywoływać ostrą lub przewlekłą niewydolność nerek. W poniższej pracy przedstawiono różnice w budowie, mechanizmie działania, właściwościach farmakokinetycznych i działaniach ubocznych, w tym nefrotoksyczności, powszechnie używanych w chemioterapii nowotworów pochodnych platyny, takich jak cisplatyna, karboplatyna oraz oksaliplatyna. Opisano oddziaływanie cisplatyny na homeostazę magnezową, która ma ważny wpływ na indukowanie zaburzeń funkcji nerek podczas chemioterapii. Diagnostyka upośledzenia wydolności nerek opiera się w praktyce na badaniu kreatyniny w surowicy krwi i klirensu kreatyniny, które jednak mają istotne ograniczenia. Dlatego coraz częściej wprowadza się nowe metody wykrywania wczesnych oznak nefrotoksyczności, takie jak oznaczenia stężenia β 2 -mikroglobuliny, enzymatycznych biomarkerów uszkodzenia proksymalnych cewek: N-acetyl-beta-D-glukozaminidazy (NAG), alanino-aminopeptydazy (AAP), glutamylotransferazy, aminopeptydazy leucynowej, α-tranferazy glutationu S oraz cystatyny C. Dotychczas przeprowadzone badania nie wykazały występowania niekorzystnego działania na funkcję nerek podczas stosowania oksaliplatyny. Cisplatyna, podstawowy lek uszkadzający nerki jest głównym celem terapii nefroprotekcyjnej, w której używa się: nawadniania chorych z diurezą wymuszoną, soli magnezu, amifostyny, BNP 7787. Prezentowana praca jest przeglądem piśmiennictwa dotyczącego wpływu pochodnych platyny na funkcję nerek, współczesnych metod szybkiej diagnostyki uszkodzenia nerek oraz możliwości leczenia nefroprotekcyjnego w trakcie chemioterapii analogami platyny.