Współistnienie zespołu ręka–stopa i rozległych zmian rumieniowo-obrzękowych – skórne działania niepożądane po sorafenibie - Jankowska-Konsur, Alina; Rusin-Tupikowska, Agnieszka; Tupikowski, Krzysztof; Maj, Joanna (Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2010)
Wprowadzenie. Zespół ręka–stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa) to dermatoza wywoływana przez toksyczne działanie niektórych chemioterapeutyków i leków biologicznych na skórę, objawiająca się zmianami rumieniowymi, hiperkeratozą i pęcherzami zlokalizowanymi głównie na dłoniach i podeszwach. Zespół ten jest jednym z najczęściej występujących objawów ubocznych u pacjentów leczonych sorafenibem – inhibitorem kinaz tyrozynowych o działaniu antyangiogennym i antyproliferacyjnym. Rzadko opisywano współistnienie zespołu ręka–stopa ze zmianami rumieniowymi. Cel pracy. Przedstawienie obrazu klinicznego toksycznego działania sorafenibu na skórę, w związku z coraz częstszym stosowaniem chemioterapeutyków z grupy inhibitorów kinaz. Opis przypadku. Przedstawiono 71-letnią kobietę leczoną sorafenibem z powodu rozsianego raka nerki, u której stwierdzono objawy erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej współistniejące z rozległymi zmianami rumieniowymi, rozwijającymi się po 6 dniach stosowania leku. W terapii zastosowano kortykosteroidy ogólne, leki przeciwhistaminowe oraz leczenie miejscowe preparatami kortykosteroidowymi i maściami z mocznikiem, a także zmniejszono dawkę chemioterapeutyku o połowę, uzyskując poprawę stanu skóry. Wnioski. Nowoczesne terapie przeciwnowotworowe charakteryzują się dużym potencjałem toksycznym w stosunku do skóry, co stanowi wyzwanie nie tylko dla onkologów, ale także dla dermatologów.