Neurologiczne aspekty menopauzy – wpływ wdrożonej hormonalnej terapii zastępczej. III Zaburzenia mózgowo-naczyniowe - M. Kanadys, Wiesław (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2003)
Choroby mózgowo-naczyniowe są trzecią przyczyną zgonów i stanowią główny powód długookresowej niesprawności, częsty depresji, jak i wiodącą przyczynę otępienia. Istnieje wyraźna rozbieżność między neuroprotekcyjnym działaniem estrogenów, wykazanym na hodowlach neuronalnych i modelach zwierzęcych a wynikami badań klinicznych nad hormonalną terapią zastępczą (HTZ) w pierwotnej i wtórnej prewencji udaru mózgu. Dane o wpływie obecnie stosowanej hormonoterapii na występowanie udaru mózgu, w tym udaru niedokrwiennego są sprzeczne, jednak z większość badań wykazuje tendencję do wzrostu ryzyka. Paradoksalnie, przeważająca część badań wykazuje redukcję ryzyka zgonu związanego z udarem, jak i wyraźnie korzystny wpływ na występowanie udaru krwotocznego. Nie obserwowano korzystniejszego przebiegu udaru mózgu wśród kobiet przyjmujących hormony płciowe. Badanie Women’s Estrogen for Stroke Trial (WEST) przedstawiło niezgodne z oczekiwaniem wyniki ze stosowania HTZ u kobiet po przebytym udarze lub przemijającym ataku niedokrwiennym: estrogeny nie obniżają umieralności lub ryzyka powtórnego udaru. Ta terapia nie powinna być przepisywana dla wtórnej profilaktyki chorób mózgowo-naczyniowych. Aktualnie nie ma wystarczających dowodów klinicznych wykazujących, że leczenie hormonalne ma działanie ochronne na ośrodkowy układ nerwowy.