Ocena postępowania objawowego u pacjentów umierających objętych zintegrowanym systemem opieki na Oddziale Opieki Paliatywnej - Lutostańska, Ilona; Mrówczyńska, Ewa; Mazurkiewicz, Bogna; Stachowiak, Andrzej (Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine, 2010)
U 36 pacjentów umierających na Oddziale Opieki Paliatywnej przeprowadzono retrospektywną analizę wyników dotychczasowej opieki, zawartych w dokumentacji zintegrowanego systemu opieki (ZSO), i sposobów leczenia objawowego, zawartych w indywidualnej karcie zleceń (IKZ). U 24 pacjentów (66,6%) wstrzymano podawanie większości leków nieistotnych z punktu widzenia aktualnej kontroli objawów, głównie leków stosowanych z powodu chorób współistniejących. Znacznie zmniejszyła się średnia liczba leków stosowanych po włączeniu pacjentów do standardu opieki nad umierającymi. U wszystkich badanych wstrzymano procedury diagnostyczne, zabiegi rehabilitacyjne oraz standardowe postępowanie przeciwodleżynowe. Istotnie ograniczono rutynowe obserwacje medyczne i pomiary parametrów życiowych. U 22 pacjentów (61,1%) kontynuowano sztuczne nawodnienie drogą dożylną lub podskórną, któremu nie towarzyszyły powikłania i zmniejszenie komfortu umierania. Większość pacjentów umierających miała zapewnione stałe łagodzenie objawów (rzężeń, bólu, duszności i splątania) za pomocą istotnych leków, takich jak: morfina, tramadol, deksametazon, midazolam, butylobromek hioscyny, lewomepromazyna i haloperidol, podawanych drogą podskórną metodą ciągłego wlewu lub w formie pojedynczych dawek na żądanie. U większości pacjentów osiągnięto zakładane cele w kontroli bólu, duszności, splątania i niepokoju; jedynie u części chorych kontrola rzężeń po zastosowaniu leku o działaniu antymuskarynowym nie była pełna. Niniejsze badanie wykazało, że dokumentacja ZSO jest efektywna nie tylko w procesie monitorowania bieżącej opieki, ale również w ocenie wyników standardowej opieki nad umierającymi na Oddziale Opieki Paliatywnej.