Dopochwowe stosowanie progestagenów - Chełmicki, Artur; Skrzypulec-Plinta, Violetta; Chełmicki, Zbigniew (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2010)
Progesteron jest hormonem steroidowym regulującym funkcjonowanie układu rozrodczego, wspomagającym przebieg ciąży, a także pełniącym istotną funkcję w terapii hormonalnej wieku menopauzalnego. Suplementacja progesteronem wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu efektów niepożądanych. Poprawa tolerancji leku jest kluczowym aspektem warunkującym sukces stosowanej terapii. Jego efekt terapeutyczny oraz stopień nasilenia działań ubocznych zależny jest w znacznej mierze od drogi podania. Wyniki wielu przeprowadzonych badań wskazują na słuszność tezy sugerującej, że progesteron stosowany dopochwowo podlega selektywnej dystrybucji do macicy. Prowadzi to do uzyskania wyższych stężeń w obrębie błony śluzowej macicy przy niższych stężeniach we krwi obwodowej, czego skutkiem jest redukcja objawów niepożądanych. Praca stanowi przegląd literatury opisującej zjawiska związane z selektywną dystrybucją progesteronu z błony śluzowej pochwy do macicy, jak również uwzględnia wyniki wielu badań porównujących efekty stosowania różnych form suplementacji progestagenami. Wiele uwagi poświęcono na poznanie mechanizmów opisanych jako „efekt pierwszego przejścia macicznego”. Wykazano istnienie szeregu możliwości prowadzących do bezpośredniego wzrostu stężenia progesteronu w macicy, opisując możliwość dystrybucji drogą bezpośredniego przenikania hormonu, transportu drogą naczyń limfatycznych, a także drogą swoistego „pochwowo-macicznego układu wrotnego”. Na podstawie przeprowadzonych analiz – zarówno zagranicznych, jak i polskich – opisano skuteczność drogi dopochwowej w poronieniach nawracających, w technikach rozrodu wspomaganego, w przypadkach zagrożenia porodem przedwczesnym oraz w hormonalnej terapii zastępczej.