Sterylizacja radiacyjna wyrobów medycznych - Głuszewski, Wojciech; P. Zagórski, Zbigniew (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
W artykule omówiono podstawowe kwestie radiacyjnej modyfikacji polimerów w procesie sterylizacji radiacyjnej. Starano się zwrócić szczególną uwagę na niehomogeniczność odkładania energii promieniowania jonizującego w obrabianych radiacyjnie materiałach. Zrozumienie tego zjawiska stanowi punkt wyjścia do poznania mechanizmów procesów radiolitycznych, zachodzących również w dużo bardziej skomplikowanych układach, jakimi są organizmy żywe. Na przykładzie prostych tworzyw sztucznych zaprezentowano konsekwencje tworzenia się w napromienianym polimerze gniazd jedno- i wielojonizacyjnych. Podkreślono unikatowe własności obróbki radiacyjnej materiałów, które powodują, że na całym świecie buduje się instalacje wyposażone w urządzenia akceleratorowe. W tym kontekście na przykładzie działającej w Instytucie Chemii i Techniki Jądrowej Przemysłowej Stacji Radiacyjnej Sterylizacji i Higienizacji omówiono zasadnicze zalety wykorzystania promieniowania jonizującego do wyjaławiania sprzętu medycznego, przeszczepów i farmaceutyków. Autorzy ograniczyli się do prezentacji własnych doświadczeń z zakresu chemii radiacyjnej, nie wchodząc w szczegóły zagadnień medycznych będących domeną radiobiologii. Do napisania artykułu zachęciła nas kilkudziesięcioletnia współpraca z obchodzącym w tym roku 40-lecie powstania Bankiem Tkanek Akademii Medycznej w Warszawie, najstarszą tego typu instytucją na świecie stosującą rutynowo sterylizację radiacyjną. Zorganizowana z tej okazji konferencja, jak również ostatnie spotkanie inspektorów ochrony radiologicznej wykazały, że wymiana informacji i dyskusja w środowisku lekarzy i chemików radiacyjnych może się okazać bardzo pożyteczna. Pozwoliliśmy sobie również zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii, dotyczących poprawności nazewnictwa, którego przestrzeganie pozwoli, jak sądzimy, uniknąć w przyszłości wielu nieporozumień. Chcemy na koniec wyrazić nadzieję, że coraz lepiej poznawalna chemia radiacyjna polimerów będzie zastępować stosowane często jeszcze z konieczności, również i w medycynie, procedury polegające na metodzie prób i błędów.