KARDIOCHIRURGIA DOROSŁYCHLeczenie infekcyjnych powikłań stałej stymulacji serca. Konieczność ścisłej współpracy kardiologa i kardiochirurga - Kutarski, Andrzej; Czajkowski, Marek; Jendrej, Janusz (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2010)
W pracy przedstawiono wybrane aspekty organizacyjne usuwania zainfekowanych wrośniętych elektrod wewnątrzsercowych, wypracowane w krajowym centrum referencyjnym leczenia powikłań elektroterapii, jak również ewolucję roli kardiochirurga – od usuwającego samodzielnie operacyjnie cały układ stymulujący do ważnego członka wielodyscyplinarnego zespołu posługującego się technikami przezskórnymi. Dziś głównym zadaniem kardiochirurga jest gotowość zapobieżenia katastrofie w przypadku wystąpienia powikłań przezskórnego usuwania elektrod. W rzadkich przypadkach, gdy istnieją rzeczywiste wskazania do zabiegu w krążeniu pozaustrojowym, powinien on być poprzedzony koronarografią (za wyjątkiem młodych pacjentów), usunięciem stymulatora, uwolnieniem proksymalnych końców elektrod, jak również wdrożeniem aktywnego drenażu ssącego kieszonki stymulatora.