Determinanty funkcjonowania psychospołecznego osób z przetoką jelitową - Kózka, Maria; Bazaliński, Dariusz; Jakubowski, Krzysztof; Pudło, Małgorzata (Pielęgniarstwo Chirurgiczne i Angiologiczne/Surgical and Vascular Nursing, 2010)
Wstęp : Wytworzenie przetoki jelitowej ma wpływ na funkcjonowanie psychospołeczne chorych i jakość ich życia. Od lat podejmowane są badania zmierzające do poznania czynników warunkujących funkcjonowanie tej grupy chorych. Ich znajomość może w znacznym stopniu przyczynić się do poprawy opieki nad osobami z przetoką jelitową i jakości ich życia. Cel pracy : Poznanie determinantów funkcjonowania psychospołecznego osób z przetoką jelitową. Materiał i metody : Badaniem prospektywnym objęto 200 osób z wyłonioną przetoką jelitową, w tym 45,5% kobiet i 54,5% mężczyzn. Kryterium włączenia do badań było wytworzenie przetoki jelitowej co najmniej 2 miesiące wcześniej. Badania prowadzono w województwie podkarpackim, małopolskim i zachodniopomorskim. W badaniu wykorzystano: autorski kwestionariusz ankiety i skalę uogólnionej własnej skuteczności (Generalized Self-Efficacy Scale – GSES) wg Schwarzera, Jeruzalem i Juszczyńskiego. Wyniki badań poddano analizie statystycznej, wykorzystując test x 2 i przyjmując za poziom istotności α = 0,05. Wyniki badań : Otrzymane wyniki wykazały, że wytworzenie przetoki jelitowej miało wpływ na zmiany w funkcjonowaniu badanych w sferze towarzyskiej, osobistej i życiu rodzinnym. Na poziom własnej skuteczności i funkcjonowanie psychospołeczne badanych miały wpływ takie determinanty jak: wiek, wykształcenie, samodzielność oraz czas od wytworzenia przetoki jelitowej. Wnioski: 1. Wyłonienie przetoki jelitowej miało wpływ na zmiany w funkcjonowaniu badanych w sferze życia towarzyskiego, osobistego i rodzinnego. 2. Największe zmiany w funkcjonowaniu badanych dotyczyły przyzwyczajeń dietetycznych, ubierania się, stylu życia, postrzegania siebie i planów życiowych. 3. Wiek badanych miał istotny statystycznie wpływ na plany życiowe, hierarchie wartości i wizerunek własnej osoby. 4. Analiza statystyczna wykazała zależność między stomią a sposobem ubierania się kobiet. 5. Wytworzenie przetoki jelitowej w grupie osób młodszych w przedziale wiekowym 39–59 lat, mężczyzn i pozostających w związkach małżeńskich lub mających stałych partnerów miało wpływ na ich życie intymne. 6. Zakres oczekiwanej pomocy w badanej grupie był zróżnicowany i zależny od stopnia samodzielności, wieku i miejsca zamieszkania. 7. Badani prezentowali wysoki lub średni poziom własnej skuteczności. 8. Na poziom własnej skuteczności badanej grupy miały wpływ takie czynniki, jak: wykształcenie, samodzielność oraz czas od wytworzenia przetoki jelitowej.