Metotreksat w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit - Dziurkowska-Marek, Anna; Marek, Tomasz (Gastroenterology Review/Przegląd Gastroenterologiczny, 2011)
Leczenie immunosupresyjne w nieswoistych chorobach zapalnych jelit (NChZJ) jest istotną, a często najważniejszą składową terapii. Glikokortykosteroidy ze względu na działania niepożądane nie powinny być stosowane przewlekle, a poza tym u części chorych nie są skuteczne. Kolejną grupą leków immunosupresyjnych są analogi puryn (azatiopryna i 6-merkaptopuryna) – podstawowe leki u większości osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz u chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, z postacią steroidozależną lub steroidooporną tej choroby. U ok. 20% chorych leki te nie są jednak skuteczne, a u podobnego odsetka występują działania niepożądane prowadzące do ich odstawienia. U chorych tych zwykle rozważa się leczenie biologiczne lub chirurgiczne, rzadko bierze się pod uwagę trzecią opcję leczenia immunosupresyjnego – terapię metotreksatem. Lek ten, dość szeroko stosowany od wielu lat w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów i łuszczycy, w gastroenterologii wykorzystuje się stosunkowo rzadko. W niniejszym opracowaniu omówiono mechanizmy działania, dawkowanie i bezpieczeństwo leku oraz przedstawiono dotychczasowe jego zastosowania u osób z NChZJ.