Błędy przy rozpoznawaniu i leczeniu przerzutów nowotworowych do kości - Rolski, Janusz; Pawlicki, Marek (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Wzrastający średni wiek populacji prowadzi do zwiększenia liczby przypadków nowotworów złośliwych. Kości, po płucach i wątrobie, są trzecią najczęstszą lokalizacją przerzutów nowotworowych. Obecnie stosowane leczenie rozsiewu nowotworowego do kości jest postępowaniem wielodyscyplinarnym, obejmującym leczenie ogólnoustrojowe (chemiotera- pią, hormonoterapią, immunoterapią oraz lekami wspomagającymi, między innymi z grupy bifosfonianów), napromienianie oraz leczenie operacyjne. Dlatego też leczeniem chorych na nowotwory złośliwe zajmuje się zespół złożony ze specjalistów z zakresu onkologii klinicznej, radioterapii, chirurgii i ortopedii, w zakresie diagnostyki wspomagany przez radiologów oraz patologów. Celem leczenia paliatywnego jest uzyskanie poprawy jakości życia, między innymi przez zapobieganie unieruchomienia chorych. Działania w tym celu podejmowane są zarówno w zakresie postępowania chirurgicznego, jak i napromieniania czy leczenia ogólnoustrojowego. Takie agresywne postępowanie możliwe u części pacjentów ma na celu uzyskanie również przedłużenie czasu przeżycia. Przeprowadzenie agresywnego leczenia przerzutów uwarunkowane jest jednak takimi czynnikami, jak: spodziewany okres przeżycia >3 mies., opanowanego lub wyleczonego ogniska pierwotnego, zadowalającego stanu sprawności ogólnej, posiadanie specjalistycznych zespołów warunkujących kompleksowość leczenia (chirurgia, napromienianie, leczenie systemowe), a także zgodę pacjenta, któremu należy przekazać informacje o wystąpieniu ewentualnych powikłań i konieczność poddania się niekiedy uciążliwej rehabilitacji warunkującej właściwy efekt leczenia. Z uwagi na ryzyko odnowienia się zmiany i ryzyko postawy roszczeniowej pacjenta konieczna jest wyczerpująca informacja. Pozornie agresywne leczenie (operacyjne) powinno być również przeprowadzone, niezależnie od rokowania, w przypadku przerwania ciągłości kości lub konieczności odbarczenia ucisku rdzenia lub zagrożenia jego przerwania.