Stężenie hormonów płciowych a obecność zmian miażdżycowych oraz kalcyfikacji naczyniowej u kobiet w okresie menopauzy w 3.–5. stadium przewlekłej choroby nerek - Kurnatowska, Ilona; Grzelak, Piotr; Kaczmarska, Magdalena; Masajtis-Zagajewska, Anna; Stefańczyk, Ludomir; Nowicki, Michał (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2012)
Wstęp : Rola endogennych hormonów płciowych w rozwoju powikłań naczyniowych, takich jak miażdżyca czy zwapnienie naczyń u kobiet z przewlekłą chorobą nerek (PChN), nie została dotąd jednoznacznie ustalona. Cel pracy : Celem niniejszej pracy była ocena zależności pomiędzy stężeniem hormonów płciowych a występowaniem wskaźników miażdżycy i zwapnienia naczyń u kobiet w 3.–5. stadium PChN w okresie pomenopauzalnym. Materiał i metody : W przekrojowym badaniu, do którego zakwalifikowano 36 kobiet z przewlekłą chorobą nerek [filtracja kłębuszkowa (eGFR) <60 ml/min/m 2 pow. ciała] w okresie pomenopauzalnym, bez stwierdzenia we wcześniejszym wywiadzie poważnych chorób sercowo-naczyniowych, dokonano ultrasonograficznych pomiarów kompleksu intima media (IMT) w tętnicy szyjnej wspólnej i obecności zwapnień w naczyniach wieńcowych (CAC) za pomocą wielorzędowej tomografii komputerowej. Równolegle oceniono profil lipidowy, parametry zaburzeń gospodarki mineralnej, stężenie 25-hydroksywitaminy D3 (25-OH-D3) oraz stężenie estradiolu, testosteronu i siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEA-S) w surowicy. Wyniki : Występowanie zwapnień w tętnicach wieńcowych (wskaźnik CAC > 30 jednostek Agatstona) stwierdzono u 44,4% badanych kobiet. Średni wskaźnik uwapnienia wynosił 177,3 ±268,4 jednostek Agatstona. Pacjentki, u których nie stwierdzano zwapnień naczyniowych, miały mniejszą IMT (0,65 ±0,13 vs 0,88 ±0,12 mm, p < 0,0004). Stężenie estradiolu w surowicy kobiet bez obecności zwapnień było statystycznie istotnie niższe w porównaniu z chorymi, u których stwierdzano zwapnienia (14,7 ±7,4 vs 30,1 ±14,2 pg/ml, p < 0,001). Podobną zależność wykazano dla stężenia testosteronu (2,3 ±1,3 vs 5,4 ±4,2 pg/ml, p < 0,006) oraz DHEA-S (60,3 ±56,4 vs 100,5 ±67,6 μg/dl, p < 0,05). Stężenie 25-OH-D3 było porównywalne w obu grupach. Wykazano korelację pomiędzy stężeniem estradiolu a CACS (R = 0,533, p < 0,05) oraz pomiędzy stężeniem estradiolu i całkowitego cholesterolu (R = 0,505, p < 0,05), LDL-Ch (R = 0,585, p < 0,05), fosforu (R = 0,4, p < 0,03), a także iloczynem wapniowo-fosforowym (Ca x P: R = 0,44, p < 0,04) oraz pomiędzy stężeniem testosteronu i całkowitym cholesterolem (R = 0,5, p < 0,05). Wnioski : Wyniki badań nie potwierdzają kardioprotekcyjnego działania endogennych hormonów płciowych u kobiet z upośledzoną czynnością nerek w okresie pomenopauzalnym.