Patogeneza ziarniniaka grzybiastego i zespołu Sézary’ego - Sokołowska-Wojdyło, Małgorzata; Jankowska-Konsur, Alina; Grzanka, Aleksandra; Maciejewska-Radomska, Agata (Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2012)
Chłoniaki pierwotnie skórne z komórek T (ang. cutaneous T cell lymphoma – CTCL) to heterogenna grupa złośliwych rozrostów limfoproliferacyjnych wywodzących się z komórek T pamięci CD4+, tzw. skin-homing . Komórki te, wykazujące potencjał do naciekania skóry, również obserwuje się w przebiegu innych przewlekłych procesów zapalnych, co nierzadko jest przyczyną istotnych trudności diagnostycznych, szczególnie w początkowej fazie CTCL. Aktualny stan wiedzy wskazuje na złożoność patogenezy chłoniaków pierwotnie skórnych z komórek T. Uważa się, że w zjawisku utraty nadzoru immunologicznego, prowadzącym do klonalnej proliferacji limfocytów w skórze, szczególną rolę odgrywa jej mikrośrodowisko. Wyniki prowadzonych badań potwierdzają także, że w proces napływu komórek T do skóry oprócz antygenu CLA (ang. cutaneous leucocyte antigen ) zaangażowane są także liczne chemokiny, ich receptory (CCR4, CCR10, CCL17, CCL27) oraz cytokiny (IL-15, IL-16, IL-17, IL-21, IL-22). W niniejszym artykule autorzy dokonali systematycznego przeglądu aktualnych poglądów na temat etiopatogenezy mycosis fungoides oraz zespołu Sézary’ego, stanowiących 75% wszystkich CTCL.