Występowanie obniżonej masy kostnej u kobiet z obrzękiem chłonnym leczonych z powodu raka piersi - Chwałczyńska, Agnieszka; Bolanowski, Marek (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2012)
Wstęp : Wraz z wiekiem wzrasta zagrożenie zachorowania na raka piersi i osteoporozę. Kompleksowe leczenie raka piersi (chirurgiczne, radioterapia, chemioterapia, hormonoterapia) wpływa na możliwości wystąpienia powikłań wtórnych, takich jak obrzęk chłonny czy osteoporoza. Cel pracy : Określenie związku obrzęku chłonnego z występowaniem obniżonej masy kostnej u kobiet leczonych z powodu raka piersi. Materiał i metody: Przebadano 39 kobiet po leczeniu raka piersi. U badanych wykonano pomiary obwodów kończyn górnych na 10 poziomach. Przeprowadzono badanie densytometryczne bliższej nasady kości udowej (szyjka, krętarz większy, trójkąt Warda) metodą absorpcjometrii dwuwiązkowej promieniowania rentgenowskiego ( dual-energy X-ray absorptiometry – DXA) przy użyciu aparatu Lunar DPX. Wyniki: Zaobserwowano obrzęk chłonny u 41% oraz występowanie obniżonej masy kostnej u 46% badanych. Nie stwierdzono różnic istotnych statystycznie w obwodach kończyn górnych przy zastosowaniu podziału względem wartości T-score w lokalizacji szyjki kości udowej. Nie odnotowano różnic w badaniach w kierunku osteoporozy w zakresie szyjki kości udowej i krętarza większego. U kobiet z obrzękiem chłonnym wskaźnik T-score w lokalizacji trójkąta Warda wskazywał na występowanie nieznacznej osteopenii (–1,02). W grupie pacjentów bez obrzęku wartości T-score w lokalizacji szyjki kości udowej i trójkąta Warda wskazywały na występowanie osteopenii (średnie T-score –1,03 ±0,83; –1,66 ±0,89, odpowiednio). Zaobserwowano istotne statystycznie różnice między wynikami badań densytometrycznych wykonanych w trójkącie Warda pomiędzy kobietami, u których stwierdzono obrzęk chłonny, a tymi, u których obrzęk nie występował. Wnioski: Nie stwierdzono występowania osteoporozy w badanej grupie kobiet leczonych z powodu raka piersi. Najbardziej przydatne do oceny ubytku masy kostnej u pacjentek po mastektomii z obrzękiem limfatycznym wydaje się badanie w lokalizacji trójkąta Warda.