Strategie farmakologicznego leczenia bólu nowotworowego w nowym stuleciu - Deptała, Andrzej; Magoń, Małgorzata (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Postępy w leczeniu bólu to nie tylko wprowadzenie nowych leków, ale też znalezienie miejsca dla „starych”, których nowo poznane właściwości pozwalają na lepsze zastosowanie ich w analgezji. Ogólne zasady postępowania w leczeniu bólu nowotworowego, na podstawie zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, od momentu ich wprowadzenia w 1986 r. do chwili obecnej nie uległy jednak istotnym zmianom. W tym czasie wybór dostępnych opioidowych leków przeciwbólowych wzbogacił się o szereg preparatów morfiny o powolnym kontrolowanym uwalnianiu oraz o fentanyl i metadon. Preparat fentanylu przezśluzówkowego, przeznaczony do zwalczania bólów przebijających, nie jest jak dotąd dostępny na polskim rynku. Niewiele ośrodków w kraju może poszczycić się doświadczeniem w stosowaniu metadonu. Wśród tzw. leków adjuwantowych przełomem okazało się wprowadzenie nowych bifosfonianów. Ważnym krokiem w nowoczesnej analgezji było pojawienie się selektywnych inhibitorów COX-2. Leki nowe są z reguły lepiej tolerowane, natomiast pod względem skuteczności najczęściej nie przewyższają leków starszej generacji. Coraz więcej „starych”, znanych od lat leków dostępnych jest w nowej postaci recepturowej – np. tabletki o modyfikowanym uwalnianiu, lingwetki, plastry. Istotnym punktem badań nad leczeniem bólu przewlekłego są prace nad kojarzeniem agonistów i antagonistów opioidowych w celu uzyskania optymalnych efektów przeciwbólowych przy minimalizacji działań niepożądanych. Trwają ponadto badania nad znaczeniem receptora NMDA i zastosowaniem antagonistów tego receptora w celu zwiększenia efektu przeciwbólowego, zwłaszcza w bólu neuropatycznym, a także w bólach opornych na opioidy.