Nowe dwufosfoniany w leczeniu nowotworowych zmian w kościach - Charliński, Grzegorz; Wiktor Jędrzejczak, Wiesław (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Do leków, które są stosowane w leczeniu nowotworowych zmian w kościach należą dwufosfoniany. Są one strukturalnymi analogami pirofosforanów, charakteryzującymi się obecnością wiązania P–C–P (fosfor–węgiel–fosfor). Pirofosforany cechują się obecnością wiązania P–O–P (fosfor–tlen–fosfor). Zastąpienie atomu węgla atomem tlenu zapobiega działaniu pirofosfatazy na dwufosfoniany i zapewnia zdolność przyłączania się cząsteczki dwufosfonianu do zmineralizowanej macierzy kości, co prowadzi do hamowania osteolizy. W zależności od budowy chemicznej wyróżnia się dwufosfoniany, zawierające w swojej cząsteczce atom azotu i dwufosfoniany pozbawione atomu azotu, co wpływa w istotny sposób na mechanizm ich działania na poziomie cząsteczkowym. Obecnie wprowadzono już 3 generacje dwufosfonianów, które różnią się między sobą siłą działania antyresorpcyjnego na kości. W ostatnich latach zostało zsyntetyzowanych ok. 10 nowych dwufosfonianów. Są one przedmiotem badań nad ich zastosowaniem w klinice. Poza badaniami nad zastosowaniem dwufosfonianów w leczeniu hiperkalcemii czy zmian osteolitycznych powstałych na skutek rozrostu nowotworowego w kościach, prowadzone są badania oceniające zastosowanie dwufosfonianów w innych pierwotnych chorobach kości, takich jak: osteogenesis imperfecta, choroba Pageta czy osteoporoza. W artykule przedstawiono wiadomości dotyczące nowych dwufosfonianów już zarejestrowanych w Polsce, jak zoledronian, a także dwufosfonianów dotychczas w Polsce jeszcze niezarejestrowanych.