Artykuł poglądowyZespoły amnestyczne nabyte w wyniku uszkodzenia mózgu - Mazurkiewicz, Patryk; Seniów, Joanna (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2013)
Celem niniejszej pracy jest przegląd klasycznych poglądów na temat zespołów amnestycznych oraz ich weryfikacja w świetle aktualnych danych. Zespoły amnestyczne są tradycyjnie traktowane jako zaburzenia będące skutkiem uszkodzenia mózgu i charakteryzujące się uogólnionymi deficytami pamięciowymi w zakresie uczenia się nowych informacji oraz odtwarzania informacji nabytych przed zachorowaniem. Przyjmuje się, że zaburzenia te mają charakter względnie izolowany, tzn. występują przy względnie zachowanych procesach uwagowych i inteligencji ogólnej. Dość powszechnie uważa się, że w omawianych zespołach stosunkowo dobra jest pamięć krótkotrwała i niedeklaratywna. Na podstawie lokalizacji uszkodzeń mózgu wyróżnia się trzy syndromy amnestyczne wynikające z uszkodzeń w obrębie: przyśrodkowych części płatów skroniowych, międzymózgowia oraz podstawnego przodomózgowia. Niemniej jednak sposób tradycyjnego definiowania oraz różnicowania zespołów amnestycznych, biorąc pod uwagę badania przeprowadzone w ciągu ostatnich kilkunastu lat, okazuje się mało precyzyjny i/lub w niektórych przypadkach nietrafny. W artykule zaprezentowano dane dotyczące wzorców zaburzeń procesów pamięciowych oraz funkcjonalnych i strukturalnych zmian w mózgu, skutkujących występowaniem zespołów amnestycznych. Zastrzeżenia dotyczą zarówno stopnia ogólności zaburzeń pamięciowych, jak i ich względnej izolacji. Krytyce poddano rozpowszechniany pogląd dotyczący zachowanej pamięci krótkotrwałej oraz niedeklaratywnej. Poruszana jest także tematyka funkcji poznawczych, których zaburzenia mogą wpływać na funkcjonowanie pamięciowe. Podkreślono znaczenie zmian funkcjonowania całych sieci struktur neuronalnych, wykraczających niejednokrotnie poza obszar zmian strukturalnych. Dane te sugerują konieczność zrewidowania i doprecyzowania klasycznego sposobu definiowania oraz różnicowania zespołów amnestycznych.