ANAESTHESIOLOGY AND INTENSIVE CAREIpsilateral shoulder pain after thoracic surgery procedures under general and regional anesthesia – a retrospective observational study - Misiołek, Hanna; Karpe, Jacek; Copik, Maja; Marcinkowski, Adrian; Jastrzębska, Aleksandra; Szelka, Anna; Czarnożycka, Adrianna; Długaszek, Michał (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2014)
Wprowadzenie: Tożstronny ból barku ( ipsilateral shoulder pain – ISP) po operacjach torakochirurgicznych to częste powikłanie o niejednoznacznej etiologii (częstość określana jest w piśmiennictwie na 42–97%). Ma znaczne natężenie, występuje pomimo skutecznej blokady zewnątrzoponowej w zakresie miejsca operowanego i jest oporny na leczenie opioidowymi lekami przeciwbólowymi. Celem pracy była ocena częstości występowania ISP u pacjentów operowanych w naszym ośrodku oraz poszukiwanie ewentu-alnych czynników ryzyka jego powstawania. Materiał i metody: Przeprowadzono badanie retrospektywne obserwacyjne populacji 68 pacjentów poddanych zabiegom torakotomii lub wideotorakoskopii przezopłucnowej ( video-assisted thoracoscopic surgery – VATS) w znieczuleniu ogólnym i przewodowym. Pacjenci zostali podzieleni na grupy ze względu na występowanie ISP w okresie pooperacyjnym (grupa I – pacjenci, u których nie obserwowano ISP, grupa II – pacjenci z ISP). Oceniano wiek, płeć, współczynnik BMI, czas trwania zabiegu, rodzaj zabiegu, rodzaj znieczulenia przewodowego, a w przypadku znieczulenia zewnątrzoponowego – wysokość założenia cewnika. Wyniki : Znamienne statystycznie różnice pomiędzy grupami I a II obserwowano dla współczynnika BMI (odpowiednio 24,67 vs 27,68, p = 0,049), rodzaju zabiegu (24% torakotomii vs 0% VATS, p = 0,026) oraz pozycji cewnika zewnątrzoponowego (4,35% dla cewników założonych na wysokości Th5 i powyżej vs 40,47% dla cewników założonych poniżej Th5, p = 0,003). Wnioski : Częstość występowania ISP u pacjentów poddanych torakotomii w naszym ośrodku wynosi 24%. Wysokość wprowadzenia cewnika zewnątrzoponowego jako znamienny czynnik powstawania ISP potwierdza teorię bólów rzutowanych z obszaru unerwienia nerwu przeponowego. Jednocześnie jest to czynnik modyfikowalny, mogący stanowić o zmniejszeniu częstości występowania ISP po operacjach torakochirurgicznych.