Zalecenia postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w raku nerki. Część I. Epidemiologia, rozpoznanie, leczenie chirurgiczne - Borówka, Andrzej; Szcześniak, Cezary (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Nowotwory złośliwe nerki stanowią w Polsce 3,6 proc. wszystkich nowotworów złośliwych u mężczyzn i 2,6 proc. wszystkich nowotworów złośliwych u kobiet. Najczęściej występującym nowotworem złośliwym nerki jest rak nerkowo-komórkowy. Klasycznymi objawami guza nerki są: guz wyczuwalny przez powłoki, ból oraz krwiomocz. Tę triadę objawów stwierdza się obecnie u ok. 10 proc. chorych na raka nerki. U co najmniej 50 proc. chorych guz rozpoznaje się przypadkowo na podstawie badania ultrasonograficznego wykonanego z różnych powodów. Jedynym nowotworem litym nerki, którego istotę można wiarygodnie określić przed operacją na podstawie badań obrazowych jest naczyniako-mięśniako-tłuszczak (AML). Pozostałe guzy lite traktuje się jako potencjalnie złośliwe, bowiem najczęściej są nimi raki nerkowo-komórkowe. Po ich rozpoznaniu należy wykonać badania obrazowe w celu określenia stopnia zaawansowania nowotworu. Zasadniczą metodą leczenia guza nerki jest leczenie chirurgiczne, polegające na ogół na całkowitym wycięciu nerki wraz z torebką tłuszczową nerki i powięzią Goroty. Nadnercze należy wyciąć, jeśli guz wywodzi się z górnego bieguna nerki, jest rozległy lub jeśli nacieka nadnercze bądź jeśli istnieje podejrzenie przerzutu do nadnercza. Wycięcia regionalnych węzłów chłonnych dokonuje się z reguły w celu określenia, czy są zajęte przez nowotwór. W przypadku guza o dużych rozmiarach lub guza z czopem nowotworowym sięgającym do żyły głównej dolnej wykonuje się nefrektomię radykalną z dostępu przezotrzewnowego. U pozostałych chorych można przeprowadzić operację z dostępu pozaotrzewnowego. Jeśli guz jest mały (średnica do 4 cm) istnieje możliwość wykonania operacji oszczędzającej nerkę, polegającej na wycięciu guza wraz z marginesem niezmienionego miąższu nerkowego. Skuteczność takiego postępowania dorównuje skuteczności nefrektomii radykalnej.