Artykuł poglądowyKoncepcja schizotypii i znaczenie skali Oxford-Inventory of Feelings and Experiences (O-LIFE) - Dembińska-Krajewska, Daria; Rybakowski, Janusz (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2014)
Schizotypia rozumiana jako cecha osobowości ma aspekty i pozytywne, i negatywne. Zaburzenie schizotypowe jako kategoria diagnostyczna występuje zarówno w klasyfikacji amerykańskiej Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5), jak i  International Classification of Diseases (ICD-10) w grupie zaburzeń ze spektrum schizofrenii. Wykazano szereg podobieństw genetycznych, biologicznych i neuropsychologicznych między osobami z zaburzeniem schizotypowym a chorymi na schizofrenię. Cechy schizotypii występują również w większym nasileniu w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD) w porównaniu z osobami zdrowymi. Popularnym narzędziem do pomiaru schizotypii jest Schizotypal Personality Questionnaire stworzony przez Raine’a w 1991 r. oraz skale Chapmana i Venablesa. W artykule przedstawiono genezę powstania skali Oxford-Liverpool Inventory of Feelings and Experiences (O-LIFE) stworzonej przez Claridge’a i współpracowników oraz jej strukturę składającą się z 4 wymiarów, takich jak: niezwykłe doznania, dezorganizacja poznawcza, introwersja i anhedonia oraz zachowania impulsywne i niezgodne z regułami. Badania przy użyciu O-LIFE potwierdziły zarówno spójność wewnętrzną, jak i wiarygodność skali. Wykazano związek poszczególnych wymiarów skali z procesami poznawczymi u chorych na schizofrenię oraz procesami kreatywności u chorych na ChAD. U osób z ChAD otrzymujących węglan litu stwierdzono istotną ujemną korelację między jakością reakcji na długoterminowe leczenie litem a cechami schizotypii, zwłaszcza wymiaru dezorganizacji poznawczej. Badania genetyczne wykazały asocjację między wymiarami O-LIFE a polimorfizmem genów układu dopaminergicznego oraz jednym z genów zawiadujących rytmami okołodobowymi. Skala O-LIFE jest istotnym narzędziem do pomiaru schizotypii, a badania z jej zastosowaniem mogą poszerzyć wiedzę na temat mechanizmów neuropsychologicznych i neurobiologicznych u osób z zaburzeniami psychicznymi i zdrowych.