Endometrioza – leczenie - Bednarowska-Flisiak, Alicja; Bińkowska, Małgorzata; Dębski, Romuald (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2004)
Leczenie endometriozy jest niejednokrotnie nieskuteczne, bądź po okresie spektakularnej poprawy dochodzi do nawrotu dolegliwości bólowych w miednicy małej. Obecnie stosowane sposoby postępowania obejmują leczenie chirurgiczne, leczenie farmakologiczne lub połączenie obu tych metod. Szeroko rozpowszechnione jest wykonywanie laparoskopii diagnostyczno-leczniczej, zwłaszcza gdy kobieta pragnie zajść w ciążę. Leczenie chirurgiczne pozwala ocenić precyzyjnie zaawansowanie endometriozy, usunąć jej ogniska oraz dostarcza niezbędnego materiału do weryfikacji histopatologicznej. Nie ma zgodności co do korzyści płynących z pooperacyjnego uzupełniającego leczenia farmakologicznego. W pierwszym roku po zabiegu operacyjnym szanse na zajście w ciążę są największe. Nawrót endometriozy sięga 20% w ciągu 5 lat. W porównaniu z laparotomią laparoskopia jest równie skuteczna, a zmniejsza koszty leczenia i skraca okres niezdolności do pracy. Stosowanie niskodawkowej złożonej tabletki antykoncepcyjnej w sposób ciągły i niesteroidowych leków przeciwzapalnych zalecane jest jako leczenie I rzutu w przypadku nasilonych dolegliwości bólowych w miednicy małej, po wnikliwej diagnostyce różnicowej. Leczenie farmakologiczne endometriozy obejmuje podawanie danazolu, progestagenów lub analogów GnRH. Skuteczność tych leków jest podobna, różnią się one jednak istotnie ceną i nasileniem możliwych objawów ubocznych. W badaniach klinicznych znajdują się liczne substancje immunomodulujące i przeciwzapalne, które w świetle badań mogących wyjaśnić etiopatogenezę endometriozy mogą w przyszłości zasadniczo zmienić model terapii. Rozważane jest również stosowanie inhibitorów aromatazy i preparatów SERM.