Zaburzenia molekularne w glejaku wielopostaciowym – nowe kierunki badań i perspektywy - Jesionek-Kupnicka, Dorota; Pasz-Walczak, Grażyna; Kordek, Radzisław; Kubiak, Robert (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Glejak wielopostaciowy (GM, glioblastoma multiforme ) jest najczęstszym pierwotnym nowotworem OUN i zarazem nowotworem pochodzenia glejowego o najbardziej agresywnym przebiegu klinicznym i złym rokowaniu. Pomimo intensywnych badań molekularnych i immunohistochemicznych oraz wielu działań terapeutycznych, średnia przeżywalność pacjentów wynosi nadal poniżej roku życia. Zarówno in vivo, jak i in vitro GM charakteryzuje się dużą odpornością na leczenie w porównaniu z innymi nowotworami. Czynniki prognostyczne w GM są kontrowersyjne i nie do końca ustalone. Za jeden z najważniejszych jest uznawana mutacja PTEN oraz amplifikacja EGFR, a w szczególności z nadekspresją regionu III (EGFR vIII), zmiany polimorfizmu genu EGF, wzrost poziomu cząsteczek uczestniczących w aktywacji drogi PI3K/AKT oraz utrata ramienia krótkiego chromosomu 6q i 10q. Charakterystyka zaburzeń genowych i markerów molekularnych, korelująca z przebiegiem klinicznym, jest konieczna w przypadku doboru nowych metod leczniczych, które mogą polepszyć wyniki leczenia. Podobnie jak w przypadkach skąpodrzewiaka oraz GM ze zróżnicowaniem oligodendrytycznym, guzy z delecją 1p i 19q wykazują znacznie lepszą odpowiedź na chemioterapię, niż guzy bez obecności tych zaburzeń. Ostatnie badania z użyciem analizy mikrosiatek DNA ( microarray analysis ) pozwoliły na wyodrębnienie kilkuset nowych genów, wykazujących zwiększoną ekspresję w GM (WHO GIV) w porównaniu z astrocytoma pilocyticum (WHO GI). Ta niezwykła złożoność nowo zidentyfikowanych genów stwarza potrzebę wyodrębnienia nowego profilu molekularnego glioblastoma, w powiązaniu z obrazem histopatologicznym i przebiegiem klinicznym choroby. Stwarza to nowe szanse diagnostyczne oraz terapeutyczne. W obecnym stanie wiedzy najbardziej obiecującym celem terapii wydaje się być kinaza PI3, uczestnicząca w regulacji mechanizmu inaktywacji genów supresorowych P27KIP/PTEN oraz przeciwko EGFR u pacjentów EGFR (+)/P53 (-).