Ocena przydatności badania niektórych markerów nowotworowych w diagnostyce raka trzustki - Mroczko, Barbara; Snarska, Jadwiga; Chlabicz, Marcin; Dariusz Szajda, Sławomir; Skrzydlewski, Zdzisław (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2004)
Diagnostyka raka trzustki w głównej mierze opiera się na wykorzystaniu metod obrazowania, USG i tomografii komputerowej. Badaniem dodatkowym jest oznaczanie markerów nowotworowych, pozwalających na wykrycie i kontrolę procesu leczenia raka trzustki. Podstawowym, dobrze poznanym markerem w diagnostyce raka trzustki jest antygen towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego (CA19-9). Stosunkowo słabo poznanymi markerami w diagnostyce onkologicznej raka trzustki są katepsyna D i nowotworowy prokoagulant (CP). Badanie miało na celu ocenę przydatności CA19-9, katepsyny D i CP do wykrywania raka trzustki. Materiał badany stanowiła surowica krwi 11 chorych na raka trzustki oraz 11 osób zdrowych. Stężenie CA19-9 oznaczano metodą immunoenzymatyczną (MEIA) na analizatorze Axsym firmy Abbott i wyrażano w IU/ml. Aktywność katepsyny D badano metodą Folina-Ciocalteau w modyfikacji miedziowej i wyrażano ilością uwolnionej tyrozyny w nM Tyr/ml/4 godz. Aktywność CP badano metodą koagulacyjną opracowaną przez Gordona i Bensona, wyrażając czasem krzepnięcia w sekundach (s). Na podstawie uzyskanych wyników w surowicy krwi stwierdzono ponad 19 razy wyższe stężenie CA19-9 w porównaniu do górnej wartości referencyjnej dla CA19-9. Aktywność CP u chorych z rakiem trzustki jest ponadtrzykrotnie wyższa od średniej aktywności tego enzymu w surowicy krwi osób zdrowych. Zarówno dla CA19-9 i CP powstałe różnice między materiałem badanym i kontrolnym są statystycznie istotne (p <0,001). Aktywność katepsyny D w surowicy krwi chorych z rakiem trzustki jest zbliżona do wartości prawidłowych. Uzyskane wyniki potwierdzają wysoką wartość diagnostyczną badania stężenia CA19-9 i sugerują również możliwość wykorzystania badania aktywności CP w diagnostyce onkologicznej trzustki.