Factors affecting the quality of anticoagulation with warfarin: experience of one cardiac centre - Ciuruś, Tomasz; Cichocka-Radwan, Anna; Lelonek, Małgorzata (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2015)
Wstęp : Powikłania leczenia przeciwzakrzepowego można ograniczyć poprzez maksymalizację czasu przebywania pacjenta w optymalnym zakresie terapeutycznym (therapeutic range – TTR). Wciąż jednak niewiele wiadomo na temat czynników predykcyjnych leczenia przeciwzakrzepowego. Celem pracy była ocena jakości leczenia przeciwzakrzepowego u chorych przyjmujących warfarynę oraz identyfikacja czynników wpływających na jego pogorszenie. Materiał i metody: Przebadano 149 pacjentów wymagających włączenia leczenia przeciwzakrzepowego za pomocą warfaryny z powodu niezastawkowego migotania przedsionków i/lub choroby zakrzepowo-zatorowej. Każdy pacjent przeszedł odpowiednie szkolenie odnośnie do wdrożonego leczenia i pozostawał pod stałą opieką lekarską. Wyniki: Średni wiek badanej populacji wynosił 68,8 ± 12,6 roku, a 59% stanowili mężczyźni. W okresie 18 miesięcy obserwacji zebrano 2460 pomiarów INR (international normalised ratio; międzynarodowy współczynnik znormalizowany), na podstawie których dla każdego pacjenta wyliczono wartość TTR. Średnia TTR w badanej grupie wyniosła 76 ± 21%, mediana 80%. Wysoka jakość leczenia przeciwzakrzepowego została oparta o wartość TTR powyżej 80%. Siedemdziesięciu pięciu pacjentów z TTR ≥ 80% stanowiło grupę „stabilnej” antykoagulacji, pozostałych 74 pacjentów – grupę „niestabilnej” antykoagulacji z TTR < 80%. Według analizy wieloczynnikowej regresji krokowej niezależnymi zmiennymi zwiększającymi ryzyko pogorszenia jakości leczenia przeciwzakrzepowego były: nadciśnienie tętnicze [OR 2,74 (95% CI: 1,06-7,10), p = 0,038], leczenie amiodaronem [OR 4,22 (95% CI: 1,30-13,70); p = 0,017] i otyłość [OR 1,11 (95% CI: 1,02-1,21), p = 0,013]. W trakcie obserwacji nie stwierdzono występowania poważnych krwawień oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych. Wnioski : Otyłość pacjenta, współwystępowanie nadciśnienia tętniczego i terapia amiodaronem mają wpływ na zmniejszenie jakości leczenia przeciwzakrzepowego za pomocą warfaryny. Właściwe monitorowanie i edukacja pacjentów pozwalają na uzyskanie wysokiej jakości leczenia przeciwzakrzepowego oraz ograniczenie występowania powikłań krwotocznych i zakrzepowo-zatorowych.