Rola makrofagów w przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych – przegląd literatury - Nowicka, Aneta; Leszczyńska, Małgorzata; Kaczmarek, Mariusz; Wierzbicka, Małgorzata; Sikora, Jan (Postępy w chirurgii głowy i szyi/Advances in Head and Neck Surgery, 2016)
Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (PZZP) jest złożoną chorobą, która dotyka wielu ludzi na całym świecie. W jej patogenezie rozpatruje się udział różnych czynników, takich jak mikroorganizmy, zaburzenia funkcjonowania komórek śródbłonka, przebudowa tkankowa lub też zmiany w odpowiedzi immunologicznej. Pod względem obecności polipów PZZP dzieli się na dwie grupy. Skład komórek immunologicznych w PZZP z polipami różni się od ich składu w PZZP bez polipów. Główna rola niektórych komponentów odpowiedzi zapalnej może warunkować przebieg odpowiedzi na leczenie. Makrofagi – wyspecjalizowane fagocyty o udowodnionej roli w pierwotnej odpowiedzi na inwazję patogenów – biorą również udział w wielu ważnych procesach, takich jak regulacja odpowiedzi wtórnej, utrzymanie homeostazy tkankowej, indukowanie zapalenia i jego zakończenie oraz naprawa. W zależności od warunków środowiskowych mają zdolność do zmiany fenotypu. Wyróżnia się dwa główne typy makrofagów o odmiennym profilu cytokinowym: klasyczne (M1) i alternatywne (M2). Rola makrofagów w PZZP jest rozpatrywana w wielu aspektach. Sugeruje się ich udział w formowaniu polipów, prawdopodobnie poprzez produkcję czynnika XIII-A. Szczególnie zwraca się uwagę na typ M2 występujący w przeważających ilościach w zapaleniu z polipami. Fagocytoza i prezentacja antygenu to procesy niezbędne w skutecznej walce z patogenami. Poprzez produkcję cytokin aktywowane makrofagi zajmują znaczące miejsce w złożonej sieci oddziaływań immunologicznych. Badania wskazują na ich istotną rolę w rekrutacji eozynofilów, które z kolei warunkują zmianę odpowiedzi zapalnej na Th2. Rozważany jest także udział makrofagów w chronicyzacji choroby. Wielokierunkowa rola makrofagów w patogenezie PZZP wydaje się istotna, lecz wymaga dalszych badań. Swoiste działanie na te komórki mogłoby się okazać skutecznym punktem uchwytu dla nowych schematów leczniczych. Celem poniższej pracy jest usystematyzowanie dotychczasowej wiedzy na temat udziału makrofagów w patogenezie PZZP.