Pułapki w diagnostyce zespołu rakowiaka - Kaczmarska-Turek, Dorota; Pryć, Magdalena; Kuś, Aleksander; Klukowski, Mateusz; Radziszewski, Mikołaj; Staszewska-Skurczyńska, Marzanna; Jańczyk, Aneta; Dźwiarek, Katarzyna; Bednarczuk, Tomasz (Family Medicine & Primary Care Review, 2016)
Wstęp . Zespół rakowiaka ( carcinoid syndrome – CS ) występuje najczęściej w przebiegu nowotworów neuroendokrynnych ( neuroendocrine neoplasms – NEN ) przewodu pokarmowego z ogniskiem pierwotnym w jelicie cienkim. Do głównych objawów należą luźne wypróżnienia, nudności, bóle brzucha, zaczerwienienia twarzy, teleangiektazje, skurcz oskrzeli i wzmożona potliwość. Rozpoznanie zespołu rakowiaka jest najczęściej opóźnione. Cel prac y. Charakterystyka pacjentów z zespołem rakowiaka i ustalenie podstawowego narzędzia diagnostycznego. Materiał i metody . Do badania włączono 26 pacjentów przyjętych do Kliniki z powodu objawów zespołu rakowiaka. Diagnostyka CS obejmowała ocenę kliniczną oraz badania dodatkowe (stężenie kwasu 5-hydroksyindolooctowego). Diagnostyka nowotworu neuroendokrynnego obejmowała badania laboratoryjne oraz obrazowe (USG , TK , 68Ga-DOTA TATE PET /CT ) oraz badanie histopatologiczne. CS w przebiegu NEN został stwierdzony u 16 pacjentów (NEN –CS ). Wyniki . Najczęściej zgłaszanymi objawami w grupie badanych non-NEN były: wzmożona potliwość, zaczerwienienia twarzy oraz biegunki. Stężenie CgA było podwyższone (40%; n = 4) w tej grupie. Nie stwierdzono podwyższenia stężenia kwasu 5-hydroksyindolooctowego i zmian ogniskowych w wątrobie. W grupie NEN –CS najczęściej zgłaszane objawy to odpowiednio: zaczerwienienia twarzy (93,7%; n = 15), biegunki (87,5%; n = 14), bóle brzucha i teleangiektazje (81,2%; n = 13). Podwyższone stężenia CgA i 5-HIAA stwierdzono odpowiednio u 87,5% (n = 14) oraz 81,2% (n = 13). USG oraz TK wykazały zmiany ogniskowe w wątrobie u wszystkich chorych w tej grupie. Średni czas trwania objawów do rozpoznania NEN wynosił 28,6 miesięcy. Wnioski . Współwystępowanie objawów zespołu rakowiaka oraz wykonanie jednego z dostępnych badań obrazowych jamy brzusznej (USG lub TK ) może być pomocne w ustaleniu rozpoznania wstępnego i przekazaniu chorego do ośrodków specjalistycznych w celu dalszej diagnostyki i leczenia NEN.