Przeżywanie komórek w warunkach braku adhezji - Małecki, Maciej (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Oporność komórek na apoptozę zależną od adhezji (anoikis) jest jednym z głównych czynników warunkujących przeżywanie komórek w warunkach braku adhezji, czyli takich, które spotykają komórki w krwiobiegu czy płynach wysiękowych. Pozbawienie komórek adhezji wiąże się ze zmianą wzorca transdukcji sygnału i ujawnia się – w przypadku komórek nowotworowych – ekspresją szeregu cech, które wpływają na ich inwazyjność i oporność na apoptozę. W niniejszej pracy podjęto próbę oceny wpływu braku adhezji na ekspresję białek proapoptotycznych wiązanych z mitochondriami w komórkach nowotworowych i prawidłowych. Część doświadczeń poświęcono również wstępnym badaniom mechanizmów naprawy DNA komórek adhezyjnych i pozbawionych adhezji. Badania przeprowadzono na dwóch ludzkich liniach komórkowych: OVP 10 (rak jajnika) i HCV-29 (nabłonek przejściowy pęcherza moczowego). Jak wcześniej wykazano [5] wśród komórek nieadhezyjnych OVP 10 odsetek apoptozy jest blisko 4-krotnie niższy niż dla komórek HCV-29 kultywowanych w tych samych warunkach. Przeprowadzone w niniejszej pracy badania wskazują, iż w komórkach OVP 10 w wyniku oderwania od podłoża dochodzi do translokacji cytochromu c z mitochondrium do cytoplazmy, zaś we frakcji cytozolowej nieadhezyjnych komórek HCV-29 nie stwierdzono obecności tego białka. Wykazano również, iż komórki OVP 10 cechuje nieobecność kaspazy 3, co może być istotnym czynnikiem warunkującym ich oporność na anoikis. Otrzymane wyniki wnoszą nowe informacje dotyczące przeżywania komórek w warunkach nieadhezyjnych. Pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy oporności komórek na apoptozę indukowaną przez utratę kontaktu z podłożem.